کدخبر: ۶۸۲۳۲
۳۱ فروردین ۱۳۹۵ ساعت ۱۳:۱۷
چاپ

طلای سیاه از سازندگی تا آلودگی

آمار بالای چاههای تولیدی نفت و گاز در منطقه ما و در حاشیه روستاهای گچساران و ایجاد گودال هایی در کنار این چاهها در درازمدت و در اثر شسته شدن و بارندگی باعث آلوده شدن آبهای زیرزمینی، پوشش گیاهی و جلوگیری از رشد گیاهان، عدم پایداری و سایش خاک و یا حتی مرگ و میر جاندارانی که از گیاهان آلوده یا آب آلوده استفاده می کنند خواهد شد.

به گزارش آفتاب جنوب،این نوشتار به دنبال آن است تا موضوع بحث زیست محیطی در صنایع نفت و گاز وافراد ساکن در روستا ها و شهرهایی که درجوار این تاسیسات و کارخانجات قرار دارند بر شرایط موجود واقف بوده و تمهیدات لازم را درک نموده تا شاهد حوادث ناگوار برای همنوعانمان و حتی حیات وحش و اکوسیستم در حال و آینده نباشیم.
 
کشور ما یکی از بزرگترین تولید کنندگان نفت و گاز در جهان است و از این نظر جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است، با وجود این که استخراج مواد نفتی نشانه ای از ثروت و قدرت اقتصادی کشورها محسوب می شود در کنار این مزیت، می تواند آلودگی های محیط زیستی را نیز به همراه داشته باشد.
 
فعالیت‌های تولید در صنایع و بویژه صنایع نفت و گاز، بصورت اجتناب‌ناپذیر منشاء آلایندگی خاک،آب و هوا هستند.با توجه به اهمیت فوق‌العاده حفاظت از محیط زیست وزارت نفت مصمم است که با اجرای طرح های گوناگون این آلودگی ها را به حداقل برساند.توجه به پیامدهای زیست محیطی ناشی از عملیات حفاری، استخراج و بهره‌برداری از مخازن نفت و گاز و اندیشیدن تمهیدات لازم در زمینه آنها، از اهمیتی خاص برخوردار است و اقداماتی ویژه را می طلبد.

با توجه به اهمیت قوانین بین‌المللی ومحلی و و استاندارد های زیست محیطی و همچنین به منظور کاهش اثرات زیست محیطی ناشی از عملیات نفت و گاز مدیریت حاصل از این فعالیت ها حائز اهمیت است.یکی از مهمترین عوامل در کاهش اثرات منفی زیست محیطی پسماند های نفت و گاز، مدیریت صحیح آنها ست به گونه ای که برخی مواقع، هزینه های مورد نیاز در حذف آلودگی های یک پسماند و یا کنترل انتشار آلودگی آن، با اعمال مدیریتی صحیح و ابتکاری به میزان چشمگیری کاهش پیدا خواهد کرد که خوشبختانه در سطح وزارت نفت و شرکت ملی نفت ایران این مهم بخوبی و در حد امکان انجام می گیرد.
 
علی ایحال در صورتی که این پسماندها و انتشار آلودگی های نفت و گاز به درستی مدیریت نشود علاوه بر تحمیل هزینه های سنگین به صنعت نفت می تواند به یکی از منابع آلودگی محیط زیست در منطقه تبدیل شوند.بررسی عملکرد صنعت نفت در سال های اخیر نشان از توجه بیش از بیش به قوانین و ملاحظات زیست محیطی با بهره‌برداری از تکنولوژی و تجهیزات جدید در به حداقل رساندن آنها طی فرآیند های مختلف را داشته و دارد.

درصد قابل توجهی از اثرات زیست محیطی پسماند های مایع و جامد ناشی از نفت و گاز و همچنین انتشار گازهای دی اکسید کربن و دی اکسید گوگرد، سولفورو…… است که اکثراً داراي ترکیبات ناخواسته هستند که این ترکیبات می توانند به محیط‌زیست و انسان آسیب رسانند.

بطور کلی همه این پسماندها از جمله مایع و جامد که طی فرآیند های اکتشاف و تولید نفت و گاز ایجاد می شود حاوی مواد متفاوت هیدروکربن بوده که اگر بدرستی و به شکل نامناسب دفن و یا مهار نگردند و یا در محیط زیست جاری شوند آبهای سطحی و زیر سطحی و خاک را آلوده می نمایند که تاثیر این ترکیبات بر اکوسیستم باعث افزایش مقدار آنها و تحت تاثیر قرار دادن حیوانات، گیاهان، جانداران و انسان می گردد.اغلب این مواد و حتی بعضاً دیده می‌شود فاضلاب های شهری، در گودال ها، گهگاهی در دره ها، رودخانه‌ها و دشت و صحرا تخلیه می شوند که اگر گودال ها بدرستی طراحی و احداث نشده باشند خطر آفرین می شوند.
 
با توجه به آمار بالای چاههای تولیدی نفت و گاز در منطقه ما و در حاشیه روستاهای شهرستان و ایجاد گودال هایی در کنار این چاهها در درازمدت و در اثر شسته شدن و بارندگی باعث آلوده شدن آبهای زیرزمینی، پوشش گیاهی و جلوگیری از رشد گیاهان، عدم پایداری و سایش خاک و یا حتی مرگ و میر جاندارانی که از گیاهان آلوده یا آب آلوده استفاده می کنند شود.
 
هنگام تولید نفت و گاز، آب همراه که از اعماق زمین همراه نفت تولید شده و در تاسیسات سطح الارضی از نفت و گاز جدا می گردد ممکن است در گودال های سرباز ذخیره گردد گودال های تخلیه یا تبخیر هستند که در اثر به درستی کنترل نشدن باعث آسیب به خاک، حیوانات اهلی و وحشی و پرندگان و بعضاً در اثر عدم آگاهی به انسان ها می شود و مشکلات آب موجود بعلت مقدار زیاد نمک، برخی مواد رادیواکتیو طبیعی، برخی فلزات و….. بوده که جذب گیاهان شده و باعث آلودگی آنها و حیوانات تغذیه کننده از آنها می گردد که خطرات ناشی از آنها مشکلات تنفسی، مشکلات عصبی، قلبی و عروقی، و پوستی است و حتی بعضی هیدروکربن ها می توانند سرطان زا باشند که میزان و چگونگی در معرض این مواد قرار گرفتن (تماس پوستی، بلع یا استنشاق) در میزان آسیب ناشی از آنها موثر است.
 
بطور کلی شمار زیادی عنصر و مواد شیمیایی در سیالات و پسماندها های مورد استفاده در صنایع نفت و گاز شناخته شده است که نیاز به دقت و توجه کافی دارد. بهر حال یاد آوری یک نکته ضروری است بسیاری از انواع آلودگی ها تنها بر گروههای کوچکی از مردم که در یک ناحیه خاصی زندگی می کنند اثر می گذارد، برخی اوقات راحت تر است که به توابع هزینه-فایده همان گروهی که از این آلودگی ها متاثر می شوند توجه کنیم، اگر ضایعات و پسماندها در مناطق مختلف زیست محیطی تخلیه شوند و جریان انتشار آنها در محیط زیست فراتر از ظرفیت جذب باشد می توانند آلاینده های بسیار مضری باشند که آنوقت کنترل و پیشگیری از آنها سخت تر خواهد شد و افراد بیشتری را تحت تاثیر خود قرار خواهد داد.
 
حال وظیفه ما انسان ها در قبال این همه سرمایه ملی نفت و گاز و جلوگیری از صدمه و آسیب به خود و همنوعانمان رعایت مواردی از الزامات مربوط به استفاده از طبیعت و گیاهان در محدوده صنایع نفت و گاز همچنین تردد و اتراق در مجاور این فضاها میباشد.

زیرا نفت و گاز یک سرمایه عظیم بوده و تغییرات ناگهانی و سخت محیطی سبب کاهش شدید این منابع زیرزمینی میشود که نیاز است جامعه ما نیز در آگاهی های لازم در جهت کمک به محیط‌زیست و جلوگیری از خسارت آلودگی های نفت و گاز در منطقه تلاش نموده تا شاهد پیشرفت اهداف صنعت نفت و تعالی محیط‌زیست منطقه و دیارمان باشیم.
 
جدا از خطراتی که این آلودگی ها به دلیل سمی بودن برای کارکنان این صنعت (بعنوان اصلی ترین سرمایه های نفت و گاز) ایجاد می کند در شرایط فعلی که کشور با تحریم های ناعادلانه ای در بخش های مختلف از جمله بخش انرژی دست به گریبان می باشد و تامین تجهیزات و قطعات به سختی و باهزینه بالا صورت می پذیرد و چالش های عمده ای را پیش روی فعالان این عرصه قرار داده است و هزینه های زیادی را چه در بخش بالا دستی و چه در بخش پایین دستی به صنعت تحمیل می نماید نیاز به توجه بیشتر از صیانت از این منابع در سطوح های اقشار جامعه می باشد.
 
حاصل کلام آنکه در تمامی وجوه مربوط به پایداری و توسعه تولید نفت و گاز مفاهیم و مولفه‌های محیط‌زیست، آرامش، سلامت نقش موثر و غیر قابل انکار دارد و توسعه نفت از مسیر توجه به این مفاهیم می گذرد که در این خصوص ضروری است زنجیره‌ای از فعالیت‌های تبلیغی، فرهنگی و آگاهی نسبت به این رویکرد در سطح جامعه انجام شود./شهرام نوروزی

انتهای پیام/م

 

نظرات

نظرات شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.