مرصاد؛ پایان توهم منافقین در «فروغ جاویدان»+ تصاویر

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی‌ «آفتاب گچساران» ، در واپسین روزهای جنگ تحمیلی، شرایط جبهه‌ها نسبت به سال‌های ابتدایی جنگ تغییر کرده بود. جمهوری اسلامی ایران در ۲۷ تیرماه ۱۳۶۷ با پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت سازمان ملل، آمادگی خود را برای برقراری آتش‌بس اعلام کرد؛ اقدامی که انتظار می‌رفت به پایان درگیری‌ها منجر شود.

اما برخلاف انتظار، رژیم بعث عراق نه‌تنها به تعهدات خود پایبند نماند، بلکه با حمله مجدد به مرزهای ایران، تلاش کرد از شرایط جدید به سود خود بهره ببرد. همزمان، سازمان منافقین با حمایت کامل نظامی، اطلاعاتی و لجستیکی رژیم بعث عراق، اجرای عملیات موسوم به «فروغ جاویدان» را که از پیش طراحی شده بود، زودتر از موعد آغاز کرد.

قمار مشترک صدام و منافقین

پس از اعلام پذیرش قطعنامه از سوی ایران، نشست مشترکی میان صدام و سران سازمان منافقین برگزار شد. در این جلسه، طرح حمله برق‌آسا از مرز خسروی تا تهران مورد بررسی قرار گرفت؛ طرحی که بر اساس آن، منافقین تصور می‌کردند ظرف حدود ۳۳ ساعت با عبور از کرمانشاه، همدان و قزوین به تهران رسیده و قدرت را در دست خواهند گرفت.

این عملیات با اتکای کامل به پشتیبانی ارتش عراق، شامل توپخانه، نیروی هوایی، تجهیزات زرهی و اطلاعات عملیاتی طراحی شده بود و هزاران نیروی سازمان‌یافته، خودروهای نظامی، نفربرها، تانک‌ها و انواع سلاح‌های سنگین در آن به‌کار گرفته شد.

آغاز تهاجم از مرزهای غربی

سوم مرداد ۱۳۶۷، همزمان با آتش سنگین توپخانه عراق، ستون‌های منافقین از مرز خسروی وارد خاک ایران شدند. آنان در ساعات اولیه موفق شدند شهرهای قصرشیرین، کرند و اسلام‌آباد غرب را اشغال کرده و به سمت کرمانشاه پیشروی کنند.

سران منافقین با تصور نبود مقاومت جدی، حتی وعده برگزاری جشن پیروزی در میدان آزادی تهران را به نیروهای خود داده بودند و گمان می‌کردند مردم نیز از آنان استقبال خواهند کرد؛ تحلیلی که در عمل با واقعیت جامعه ایران فاصله بسیاری داشت.

مقاومت مردمی و شکل‌گیری خط دفاع

با پیشروی سریع ستون‌های زرهی منافقین، نیروهای سپاه، ارتش، بسیج و مردم منطقه به سرعت وارد میدان شدند. ازدحام خودروهای مردمی در محور کرمانشاه، حرکت ستون دشمن را کند کرد و فرصت ارزشمندی برای سازماندهی نیروهای مدافع فراهم آورد.

در همین زمان، یگان‌های مختلف سپاه و ارتش از نقاط مختلف کشور به منطقه اعزام شدند و در تنگه چهارزبر و محور حسن‌آباد، خطوط دفاعی مستحکمی شکل گرفت.

عملیات مرصاد؛ پایان یک توهم

بامداد پنجم مرداد ۱۳۶۷، عملیات «مرصاد» با رمز مبارک «یا علی (ع)» آغاز شد. یگان‌های سپاه پاسداران، ارتش جمهوری اسلامی ایران، هوانیروز، نیروی هوایی و نیروهای مردمی با اجرای حملات هماهنگ، ستون‌های منافقین را در تنگه چهارزبر زمینگیر کردند. بالگردهای کبرا، جنگنده‌های نیروی هوایی و نیروهای زمینی با آتش سنگین، مسیر عقب‌نشینی و پیشروی دشمن را بستند و بخش عمده تجهیزات و نیروهای منافقین را منهدم کردند.

تنگه چهارزبر در این عملیات به قتلگاه ستون‌های زرهی منافقین تبدیل شد؛ جایی که رؤیای رسیدن به تهران برای همیشه دفن شد.

شکست سنگین منافقین

در پایان عملیات، صدها دستگاه خودروی نظامی، تانک، نفربر و تجهیزات جنگی منافقین منهدم یا به غنیمت گرفته شد. بخش قابل توجهی از کادرهای اصلی این سازمان کشته یا زخمی شدند و بسیاری نیز در هنگام فرار دستگیر شدند. این شکست، بزرگ‌ترین ضربه نظامی به سازمان منافقین در طول فعالیت مسلحانه آن بود و عملاً توان رزمی این گروه را از بین برد.

آخرین برگ جنگ تحمیلی

عملیات مرصاد آخرین نبرد بزرگ دفاع مقدس محسوب می‌شود؛ عملیاتی که با همدلی سپاه، ارتش، بسیج و مردم، نقشه مشترک رژیم بعث عراق و سازمان منافقین را ناکام گذاشت. پیروزی در مرصاد نشان داد که پذیرش قطعنامه به معنای کاهش آمادگی دفاعی ایران نبود و هرگونه تجاوز با پاسخ قاطع نیروهای مسلح و مردم مواجه خواهد شد. در نهایت، ناکامی ارتش عراق در جبهه جنوب و شکست کامل منافقین در محور کرمانشاه، صدام را ناگزیر به پذیرش عملی آتش‌بس کرد و مسیر پایان جنگ هشت‌ساله را هموار ساخت.

مرصاد، پایان رؤیای منافقین برای تصرف تهران بود

سردار محمد ارشادی از فرماندهان دوران دفاع مقدس در گفتگو با «صبح زاگرس»، با تشریح زوایای کمتر بیان‌شده این عملیات، از مرصاد به‌عنوان آخرین برگ پرافتخار دفاع مقدس و نقطه پایان رؤیای سازمان منافقین برای براندازی نظام جمهوری اسلامی یاد کرد.

حمله دوباره ارتش عراق پس از پذیرش قطعنامه

سردار ارشادی با اشاره به شرایط حساس روزهای پایانی جنگ تحمیلی اظهار کرد: پس از پذیرش قطعنامه ۵۹۸ از سوی جمهوری اسلامی ایران، رژیم بعث عراق با همه توان نظامی خود بار دیگر به جبهه‌های جنوب کشور یورش آورد و نبردهای سنگینی در محورهای خرمشهر، کوشک، طلائیه و جاده خرمشهر ـ اهواز شکل گرفت.

وی افزود: دشمن در برخی محورها پیشروی کرد و حتی در محور خرمشهر ـ اهواز تا پادگان حمید نیز پیش آمد. همین وضعیت موجب شده بود بخش عمده یگان‌های عملیاتی و نیروهای مؤثر کشور برای مقابله با ارتش بعث به جبهه جنوب اعزام شوند و محورهای غربی با کمبود نیرو مواجه شوند.

منافقین در سودای فتح تهران

این فرمانده دوران دفاع مقدس ادامه داد: در چنین شرایطی، سران سازمان منافقین فرصت را مناسب دیدند و با حمایت کامل رژیم بعث عراق حدود ۱۵ هزار نیروی زن و مرد را برای اجرای عملیات سازماندهی کردند.

به گفته وی، سران منافقین با تبلیغات گسترده به نیروهای خود القا کرده بودند که توان نظامی جمهوری اسلامی از هم پاشیده و مردم ایران نیز آماده استقبال از آنان هستند.

سردار ارشادی تصریح کرد: آنان به نیروهای خود وعده داده بودند که پس از رسیدن به کرمانشاه، مردم به آنان خواهند پیوست و در نهایت جشن پیروزی را در میدان آزادی تهران برگزار خواهند کرد.

پیشروی با حمایت همه‌جانبه ارتش بعث

وی با بیان اینکه عملیات منافقین عصر سوم مرداد ۱۳۶۷ آغاز شد، گفت: ستون‌های زرهی این گروه از تنگه پاتاق وارد خاک ایران شدند و با پشتیبانی گسترده توپخانه، نیروی هوایی و تجهیزات ارتش عراق، خطوط اولیه دفاعی را شکسته و پس از عبور از سرپل ذهاب، کرند غرب را تصرف کردند.

به گفته سردار ارشادی، منافقین سپس به سمت اسلام‌آباد غرب حرکت کردند؛ شهری راهبردی که در سه‌راهی قصرشیرین، کرمانشاه و اهواز قرار دارد و تصرف آن می‌توانست مسیر ارتباطی غرب کشور را با جنوب مختل کند.

جنایت در اسلام‌آباد غرب

این فرمانده دوران دفاع مقدس با اشاره به جنایات منافقین در اسلام‌آباد غرب اظهار داشت: برخلاف تصور آنان که انتظار استقبال مردم را داشتند، مردم مؤمن و انقلابی شهر در برابرشان ایستادگی کردند.

وی افزود: اگرچه اسلام‌آباد غرب برای ساعاتی به اشغال منافقین درآمد، اما آنان در این شهر دست به جنایت‌های گسترده زدند، مردم بی‌دفاع را به شهادت رساندند و حتی با ورود به بیمارستان امام خمینی (ره)، مجروحان بستری را نیز هدف قرار دادند.

سردار ارشادی تأکید کرد: این اقدامات بار دیگر نشان داد سازمانی که روزگاری خود را مدافع مردم معرفی می‌کرد، در حساس‌ترین مقطع تاریخ کشور در کنار صدام ایستاد و سلاح خود را به سوی ملت ایران نشانه رفت.

چهارزبر؛ قتلگاه منافقین

وی ادامه داد: پس از سقوط اسلام‌آباد غرب، فضای کرمانشاه به شدت ملتهب شده بود و رادیوی منافقین مدام اعلام می‌کرد که فردا وارد کرمانشاه خواهند شد.

به گفته این فرمانده دوران دفاع مقدس، تنها مسیر رسیدن منافقین به کرمانشاه عبور از گردنه راهبردی چهارزبر بود؛ جایی که رزمندگان اسلام با استقرار در منطقه، مسیر پیشروی دشمن را سد کردند.

سردار ارشادی گفت: به محض ورود ستون‌های منافقین به چهارزبر، بالگردهای هوانیروز، هواپیماهای نیروی هوایی و یگان‌های سپاه و ارتش وارد عمل شدند و آتش سنگینی بر ستون‌های دشمن گشودند.

پایان رؤیای «فروغ جاویدان»

وی خاطرنشان کرد: در مدت کوتاهی جاده چهارزبر از خودروها، نفربرها و تجهیزات سوخته منافقین انباشته شد و همزمان نیروهای مردمی و یگان‌هایی که از جبهه جنوب به غرب اعزام شده بودند، راه عقب‌نشینی آنان را نیز بستند.

سردار ارشادی افزود: در نتیجه این عملیات، بخشی از نیروهای منافقین به روستاهای اطراف گریختند، تعدادی دستگیر شدند و برخی نیز با خوردن قرص سیانور به زندگی خود پایان دادند.

مرصاد؛ ضربه‌ای امنیتی و نظامی

این فرمانده دوران دفاع مقدس با اشاره به نتایج عملیات مرصاد اظهار کرد: اگر قرار بود برای گرفتن انتقام خون حدود ۱۷ هزار شهید ترور و شهدای بزرگی همچون آیت‌الله بهشتی، شهیدان رجایی، باهنر، قدوسی، دستغیب و دیگر قربانیان ترور، هزینه‌ای صرف شود، چنین فرصتی هرگز فراهم نمی‌شد؛ اما منافقین با تصمیم اشتباه خود وارد خاک ایران شدند و ضربه‌ای جبران‌ناپذیر را متحمل شدند.

وی افزود: عملیات مرصاد علاوه بر یک پیروزی بزرگ نظامی، از نظر امنیتی نیز دستاوردی تعیین‌کننده برای جمهوری اسلامی ایران داشت؛ چرا که توان سازمان منافقین را به شدت تضعیف کرد و ماهیت واقعی این گروه را بیش از پیش برای افکار عمومی آشکار ساخت.

آخرین برگ افتخار دفاع مقدس

سردار ارشادی در پایان تأکید کرد: عملیات مرصاد آخرین عملیات بزرگ دوران دفاع مقدس بود که با همدلی ارتش، سپاه، بسیج و مردم به پیروزی رسید و آخرین برگ تاریخ هشت سال دفاع مقدس با افتخار، ایثار و اقتدار ملت ایران رقم خورد.

 مرصاد؛ شکست سنگین منافقین و پایان آخرین قمار دشمن

سردار ارشادی در پایان با تشریح دستاوردهای عملیات غرورآفرین مرصاد، اظهار کرد: این عملیات با عقب راندن کامل دشمن از خاک جمهوری اسلامی ایران و آزادسازی شهرهای اسلام‌آباد غرب، قصرشیرین، سرپل‌ذهاب و ده‌ها روستای منطقه به پایان رسید و آخرین تهاجم مشترک ارتش بعث عراق و سازمان منافقین با شکستی قاطع مواجه شد.

وی افزود: در جریان این عملیات، بین دو هزار تا دو هزار و ۵۰۰ نفر از نیروهای منافقین کشته شدند، حدود یک‌هزار و ۵۰۰ نفر مجروح شدند، نزدیک به یک‌هزار نفر از منطقه گریختند و ۱۵۰ نفر نیز به اسارت رزمندگان اسلام درآمدند. همچنین تعدادی از اعضای این گروهک، پس از ناکامی در فرار، با خوردن قرص سیانور دست به خودکشی زدند.

این فرمانده دوران دفاع مقدس با اشاره به خسارت‌های سنگین وارد شده به تجهیزات دشمن، گفت: در عملیات مرصاد بیش از ۱۲۰ دستگاه تانک، ۴۰۰ دستگاه نفربر، ۲۴۰ قبضه خمپاره‌انداز ۶۰ و ۸۰ میلی‌متری و ۳۰ قبضه توپ ۱۰۶ میلی‌متری منهدم شد.

سردار ارشادی ادامه داد: رزمندگان اسلام همچنین غنائم ارزشمندی از دشمن به دست آوردند که از جمله آن می‌توان به صدها قبضه آرپی‌جی-۷، تیربار و خمپاره‌انداز، ده‌ها دستگاه تانک و نفربر، ده‌ها نفربر مجهز ساخت کانادا، ۱۲ عراده توپ ۱۲۲ میلی‌متری و مقادیر قابل توجهی تجهیزات الکترونیکی و مخابراتی اشاره کرد.

نقش تعیین‌کننده هوانیروز و نیروی هوایی در پیروزی مرصاد

وی با تأکید بر نقش هماهنگ نیروهای مسلح در این عملیات خاطرنشان کرد: عملیات مرصاد، جلوه‌ای ماندگار از همدلی و اقتدار ارتش جمهوری اسلامی ایران، سپاه پاسداران، بسیج مردمی و سایر نیروهای مدافع کشور بود که توانستند ضربات مهلکی بر پیکر سازمان منافقین و حامی اصلی آن، رژیم بعث عراق، وارد کنند.

سردار ارشادی نقش هوانیروز ارتش و عقابان تیزپرواز نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران را در این نبرد سرنوشت‌ساز، تعیین‌کننده و فراموش‌نشدنی توصیف کرد و افزود: خلبانان شجاع ارتش با رشادت، ایثار و اجرای حملات دقیق، ستون‌های زرهی دشمن را در هم کوبیدند و نقش بی‌بدیلی در ناکامی عملیات «فروغ جاویدان» و ثبت یکی از پرافتخارترین صفحات دفاع مقدس ایفا کردند؛ نقشی که همواره در حافظه تاریخی ملت ایران ماندگار و شایسته تجلیل خواهد بود.

عملیات مرصاد تنها یک پیروزی نظامی نبود؛ بلکه نماد وحدت ملی، انسجام نیروهای مسلح و ایستادگی مردم ایران در برابر آخرین تلاش دشمن برای تغییر سرنوشت جنگ به شمار می‌آید. این عملیات با ناکام گذاشتن بزرگ‌ترین قمار نظامی صدام و سازمان منافقین، نقطه پایانی بر رؤیای براندازی نظام جمهوری اسلامی از مسیر تهاجم نظامی گذاشت و نام خود را به‌عنوان آخرین حماسه دفاع مقدس در تاریخ ایران ثبت کرد.

انتهای خبر/