منطق استکبارستیزی از نگاه امام‌جمعه گچساران / ۱۳ آبان؛ نماد ایستادگی ملت ایران در برابر سلطه‌طلبی آمریکا

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی‌ «آفتاب گچساران» ، یوم‌الله ۱۳ آبان، فراتر از یک مناسبت تقویمی، بازخوانی سه مقطع سرنوشت‌ساز در تاریخ مبارزات ملت ایران علیه استبداد، استعمار و سلطه‌طلبی قدرت‌های خارجی است؛ روزی که تبعید امام خمینی (ره) در سال ۱۳۴۳، شهادت دانش‌آموزان در سال ۱۳۵۷ و تسخیر سفارت آمریکا در سال ۱۳۵۸ را در حافظه تاریخی ملت ایران به یکدیگر پیوند می‌دهد.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین سید عنایت هاشمی‌منش امام‌جمعه گچساران در گفتگوی تفصیلی با پایگاه خبری تحلیلی «آفتاب گچساران» با تشریح ریشه‌های تاریخی تقابل جمهوری اسلامی ایران با سیاست‌های آمریکا، تأکید کرد که استکبارستیزی ملت ایران حاصل یک واکنش مقطعی یا سیاسی نیست، بلکه برآمده از تجربه تاریخی مداخلات خارجی، دفاع از استقلال ملی و ایستادگی در برابر سلطه‌طلبی است.

۱۳ آبان؛ سه رویداد تاریخی که هویت یک روز ملی را شکل دادند

صبح زاگرس: سیزدهم آبان در تاریخ انقلاب اسلامی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. چرا این روز به‌عنوان روز ملی مبارزه با استکبار جهانی نام‌گذاری شده و چه عواملی اهمیت تاریخی آن را رقم زده است؟

حجت‌الاسلام هاشمی‌منش: سیزدهم آبان یکی از روزهای مهم، تأثیرگذار و جریان‌ساز در تاریخ معاصر ایران است؛ روزی که سه واقعه مهم در فاصله‌ای چندساله، آن را به نمادی از مبارزه ملت ایران با استبداد داخلی و سلطه‌طلبی خارجی تبدیل کرده است.

نخستین واقعه به ۱۳ آبان سال ۱۳۴۳ بازمی‌گردد؛ زمانی که رژیم پهلوی در پی اعتراض تاریخی حضرت امام خمینی (ره) به قانون کاپیتولاسیون، ایشان را بازداشت و به ترکیه تبعید کرد. این اقدام در واقع واکنشی به مواضع صریح امام راحل در برابر امتیازدهی به مستشاران آمریکایی و نقض استقلال و حاکمیت ملی ایران بود.

واقعه دوم در ۱۳ آبان سال ۱۳۵۷ اتفاق افتاد؛ زمانی که دانش‌آموزان و دانشجویان معترض به رژیم پهلوی در محوطه دانشگاه تهران تجمع کردند و با برخورد خشونت‌آمیز نیروهای رژیم مواجه شدند. شهادت تعدادی از دانش‌آموزان در این روز، برگ دیگری از فداکاری نسل جوان در مسیر مبارزه با استبداد را رقم زد.

سومین رویداد نیز در ۱۳ آبان سال ۱۳۵۸ رخ داد؛ زمانی که دانشجویان مسلمان پیرو خط امام (ره) سفارت آمریکا در تهران را تسخیر کردند. این اقدام در فضای سیاسی آن روز کشور، به نمادی از اعتراض به مداخلات آمریکا و مقابله با سلطه خارجی تبدیل شد.

مجموع این سه رویداد موجب شد سیزدهم آبان جایگاهی ویژه در تاریخ انقلاب اسلامی پیدا کند و به‌عنوان روز ملی مبارزه با استکبار جهانی و روز دانش‌آموز در تقویم رسمی کشور ثبت شود.

ریشه‌های استکبارستیزی را باید در تاریخ معاصر ایران جست‌وجو کرد

صبح زاگرس: برخی معتقدند تقابل ایران و آمریکا عمدتاً به تحولات پس از پیروزی انقلاب اسلامی بازمی‌گردد. از نگاه شما، ریشه‌های تاریخی این تقابل در کجا قرار دارد؟

حجت‌الاسلام هاشمی‌منش: برای شناخت دقیق دلایل شکل‌گیری رویکرد استکبارستیزی در ایران، نباید تاریخ را صرفاً به سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی محدود کنیم. این مسئله ریشه‌هایی عمیق‌تر در تاریخ معاصر کشور دارد.

یکی از مهم‌ترین نمونه‌ها، کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ است؛ رویدادی که با مداخله آمریکا و انگلیس در روند سیاسی ایران و سرنگونی دولت وقت همراه شد. این واقعه در حافظه تاریخی ملت ایران به‌عنوان نمونه‌ای آشکار از دخالت قدرت‌های خارجی در سرنوشت سیاسی کشور باقی مانده است.

در ادامه، موضوع کاپیتولاسیون در سال ۱۳۴۳ نیز به یکی از نقاط عطف مبارزات امام خمینی (ره) تبدیل شد. این قانون، از منظر استقلال و حاکمیت ملی، امتیازات قضایی ویژه‌ای برای مستشاران آمریکایی در نظر گرفته بود و با واکنش قاطع امام راحل مواجه شد.

اعتراض امام خمینی (ره) به این قانون، نشان‌دهنده حساسیت ایشان نسبت به عزت ملی و استقلال کشور بود؛ اعتراضی که در نهایت به بازداشت و تبعید ایشان انجامید؛ بنابراین، مجموعه این حوادث تاریخی نشان می‌دهد که نگاه انتقادی ملت ایران به سیاست‌های آمریکا، صرفاً محصول یک اتفاق یا اختلاف سیاسی نیست، بلکه ریشه در تجربه‌های متعدد تاریخی از مداخله، فشار و تلاش برای محدود کردن استقلال کشور دارد.

تسخیر سفارت آمریکا؛ چرا امام خمینی (ره) از «انقلاب دوم» سخن گفتند؟

صبح زاگرس: تسخیر سفارت آمریکا در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ یکی از مهم‌ترین حوادث پس از پیروزی انقلاب اسلامی محسوب می‌شود. این رویداد چه جایگاهی در روند تثبیت انقلاب داشت؟

حجت‌الاسلام هاشمی‌منش: تسخیر سفارت آمریکا از رویدادهای مهم و تأثیرگذار در نخستین سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی بود. دانشجویان مسلمان پیرو خط امام (ره) با این اقدام، اعتراض خود را به سیاست‌های مداخله‌جویانه آمریکا و آنچه از نگاه آنان ادامه فعالیت‌های جاسوسی و توطئه علیه انقلاب بود، نشان دادند.

اهمیت این حادثه را باید در شرایط حساس آن دوران بررسی کرد. انقلاب اسلامی به‌تازگی به پیروزی رسیده بود و کشور با مجموعه‌ای از چالش‌های سیاسی و امنیتی مواجه بود. در چنین فضایی، تسخیر سفارت آمریکا به یکی از نمادهای برجسته مقابله با نفوذ و مداخله خارجی تبدیل شد. حضرت امام خمینی (ره) نیز با تعبیر «انقلاب دوم» از این رویداد یاد کردند؛ تعبیری که نشان‌دهنده اهمیت سیاسی و نمادین آن در ادبیات رسمی انقلاب اسلامی است. از این منظر، ۱۳ آبان ۱۳۵۸ تنها یک واقعه محدود به روابط دیپلماتیک دو کشور نبود، بلکه به یکی از نقاط عطف در شکل‌گیری مناسبات جمهوری اسلامی ایران با آمریکا تبدیل شد.

استکبارستیزی؛ دفاع از استقلال و نفی سلطه‌پذیری

صبح زاگرس: مفهوم استکبارستیزی در منظومه فکری انقلاب اسلامی چه معنایی دارد و چرا همچنان بر آن تأکید می‌شود؟

 حجت‌الاسلام هاشمی‌منش: استکبارستیزی را باید در چارچوب دفاع از استقلال، عزت، حاکمیت ملی و حق تعیین سرنوشت ملت‌ها فهم کرد. مسئله اصلی در این رویکرد، مخالفت با هرگونه سلطه‌طلبی، زیاده‌خواهی و مداخله قدرت‌های بزرگ در امور داخلی کشورهاست.

در نگاه انقلاب اسلامی، هیچ قدرتی نباید خود را صاحب اختیار ملت‌های دیگر بداند یا با استفاده از ابزارهای سیاسی، اقتصادی و نظامی، اراده خود را بر دیگر کشورها تحمیل کند.

تأکید بر استکبارستیزی نیز به معنای نفی تعاملات منطقی و روابط متعارف بین‌المللی نیست؛ بلکه مسئله، مخالفت با روابط نابرابر و مناسباتی است که استقلال و منافع ملی کشورها را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

از همین رو، بازخوانی بیانات امامین انقلاب اسلامی درباره استکبار و استکبارستیزی اهمیت دارد؛ چراکه این موضوع یکی از محورهای اصلی تحلیل تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی در منظومه فکری انقلاب اسلامی به شمار می‌رود.

تغییر دولت‌ها در آمریکا لزوماً به معنای تغییر سیاست‌ها نیست

صبح زاگرس: با توجه به تغییر دولت‌ها و جابه‌جایی جریان‌های سیاسی در آمریکا، آیا می‌توان انتظار داشت رویکرد واشنگتن در قبال جمهوری اسلامی ایران تغییر کند؟

حجت‌الاسلام هاشمی‌منش: آنچه برای ملت ایران اهمیت دارد، بیش از آنکه به اشخاص و جریان‌های سیاسی وابسته باشد، به ماهیت سیاست‌ها و عملکرد دولت آمریکا مربوط می‌شود.

تجربه تاریخی نشان داده است که تغییر رؤسای جمهور و جابه‌جایی احزاب سیاسی در آمریکا، لزوماً به معنای تغییر بنیادین رویکرد آن کشور در قبال جمهوری اسلامی ایران نیست.

از نگاه ما، سیاست‌های خصمانه آمریکا و رژیم صهیونیستی در دوره‌های مختلف، با وجود تفاوت در شیوه‌ها و ابزارها، ادامه داشته است؛ بنابراین، معیار قضاوت باید عملکرد واقعی دولت‌ها باشد، نه صرفاً شعارها و مواضع اعلامی آنها. ملت ایران بر اساس تجربه تاریخی خود، بر استقلال، عزت ملی و حق تصمیم‌گیری مستقل تأکید دارد و در برابر هرگونه تلاش برای تحمیل اراده خارجی ایستادگی خواهد کرد.

۱۳ آبان امسال؛ پیوند استکبارستیزی با پاسداشت خون شهدا

صبح زاگرس: راهپیمایی ۱۳ آبان امسال چه تفاوتی با سال‌های گذشته خواهد داشت و چه پیام‌هایی را دنبال می‌کند؟

حجت‌الاسلام هاشمی‌منش: راهپیمایی سیزدهم آبان هر سال فرصتی برای بازخوانی تاریخ مبارزات ملت ایران، گرامیداشت یاد شهدا و تبیین آرمان‌های انقلاب اسلامی است؛ اما امسال با توجه به حوادث و اتفاقات اخیر، موضوع پاسداشت خون شهدا و مطالبه پاسخ‌گویی در برابر جنایت‌ها نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

ملت ایران در ماه‌ها و سال‌های اخیر شاهد شهادت رهبر انقلاب، شخصیت‌های برجسته، فرماندهان، نیروهای مدافع کشور، مردم بی‌دفاع و دانش‌آموزان بوده است. طبیعی است که این حوادث در فضای عمومی جامعه و پیام‌های مراسم امسال بازتاب داشته باشد.

بر همین اساس، راهپیمایی امسال علاوه بر تأکید بر استقلال و استکبارستیزی، فرصتی برای تجدید عهد با شهدا، اعلام همبستگی با خانواده‌های آنان و تأکید بر ضرورت پاسخ‌گویی در برابر جنایت‌های صورت‌گرفته خواهد بود. حضور مردم در چنین مراسمی نشان می‌دهد که ملت ایران در برابر حوادث و فشارها، همچنان بر حفظ هویت ملی، انسجام اجتماعی و آرمان‌های خود تأکید دارد.

دانش‌آموزان؛ وارثان راه شهدای ۱۳ آبان

صبح زاگرس: با توجه به اینکه ۱۳ آبان به‌عنوان روز دانش‌آموز نیز شناخته می‌شود، نقش نسل نوجوان و جوان در مراسم امسال را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

 حجت‌الاسلام هاشمی‌منش: دانش‌آموزان از نخستین سال‌های شکل‌گیری نهضت اسلامی تا پیروزی انقلاب و دوران دفاع مقدس، نقش برجسته‌ای در تحولات کشور داشته‌اند. شهادت دانش‌آموزان در ۱۳ آبان ۱۳۵۷ نیز یکی از نمادهای ماندگار حضور آگاهانه و فداکارانه این قشر در عرصه مبارزه با استبداد است.

امروز نیز نسل نوجوان و جوان باید با شناخت دقیق تاریخ کشور، نسبت به مسائل اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه احساس مسئولیت داشته باشد. انتظار می‌رود دانش‌آموزان و دانشجویان در مراسم امسال حضوری پررنگ و آگاهانه داشته باشند و با مشارکت در بخش‌های مختلف اجرایی و محتوایی، نقش فعال‌تری در انتقال مفاهیم تاریخی ۱۳ آبان به نسل‌های آینده ایفا کنند.

همچنین یاد دانش‌آموزان شهید، به‌ویژه شهدای مدرسه شجره طیبه و دیگر دانش‌آموزان شهید کشور، باید در این مراسم گرامی داشته شود. این یادآوری، مسئولیت جامعه در قبال نسل آینده و ضرورت پاسداشت امنیت، آرامش و کرامت کودکان و نوجوانان را برجسته می‌کند.

انسجام ملی؛ مهم‌ترین سرمایه در برابر فشارهای خارجی

صبح زاگرس: در شرایط کنونی، حضور مردم در راهپیمایی‌های ملی چه تأثیری بر تقویت انسجام داخلی و انتقال پیام ایران به جهان دارد؟

حجت‌الاسلام هاشمی‌منش: انسجام ملی یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های هر کشور در مواجهه با تهدیدها و فشارهای خارجی است. هر اندازه همبستگی اجتماعی و اعتماد عمومی تقویت شود، ظرفیت کشور برای عبور از شرایط دشوار نیز افزایش پیدا می‌کند.

حضور مردم در مراسمی مانند ۱۳ آبان، علاوه بر جنبه تاریخی و سیاسی، نشان‌دهنده مشارکت اجتماعی و احساس مسئولیت شهروندان در قبال سرنوشت کشور است. در چنین شرایطی، لازم است همه اقشار جامعه، با وجود تفاوت دیدگاه‌ها و سلایق، نسبت به منافع ملی، استقلال کشور و حفظ وحدت اجتماعی حساس باشند.

امیدواریم مراسم امسال با مشارکت گسترده مردم و حضور فعال دانش‌آموزان، دانشجویان، فرهنگیان، خانواده‌های معظم شهدا و سایر اقشار برگزار شود و پیام روشنی از همبستگی ملی و مخالفت با سلطه‌طلبی به جهان منتقل کند.

دعوت امام‌جمعه گچساران از مردم برای حضور در راهپیمایی ۱۳ آبان

صبح زاگرس: سخن پایانی شما خطاب به مردم، به‌ویژه نسل جوان، در آستانه یوم‌الله ۱۳ آبان چیست؟

 حجت‌الاسلام هاشمی‌منش: سیزدهم آبان فرصتی ارزشمند برای مرور تاریخ پرافتخار مبارزات ملت ایران و بازشناسی هزینه‌هایی است که برای استقلال، آزادی و عزت کشور پرداخت شده است. از آحاد مردم، به‌ویژه دانش‌آموزان، دانشجویان، فرهنگیان، خانواده‌های معظم شهدا و همه اقشار جامعه دعوت می‌کنم با حضوری آگاهانه و مسئولانه در راهپیمایی این روز شرکت کنند.

باید تلاش کنیم نسل جدید با واقعیت‌های تاریخی کشور آشنا شود و بداند استقلال و عزت ملی، حاصل مجاهدت‌ها و فداکاری‌های فراوان است. امیدواریم راهپیمایی امسال با حضور گسترده مردم برگزار شود و بار دیگر شاهد نمایش همبستگی، وحدت و اراده ملی در دفاع از استقلال، عزت و آرمان‌های انقلاب اسلامی باشیم.

یوم‌الله ۱۳ آبان به ما یادآوری می‌کند که هیچ ملتی با پذیرش سلطه و وابستگی به جایگاه شایسته خود دست نخواهد یافت و حفظ استقلال، نیازمند آگاهی، وحدت و مسئولیت‌پذیری همگانی است.

۱۳ آبان؛ فرصتی برای بازخوانی تاریخ و تجدید میثاق با آرمان‌های انقلاب

سیزدهم آبان را نمی‌توان صرفاً در چارچوب یک مناسبت تقویمی یا یک رویداد تاریخی محدود کرد. این روز، نقطه تلاقی سه مقطع مهم از مبارزات ملت ایران است؛ از اعتراض امام خمینی (ره) به کاپیتولاسیون و تبعید ایشان تا شهادت دانش‌آموزان در سال ۱۳۵۷ و تسخیر سفارت آمریکا در سال ۱۳۵۸.

آنچه این رخدادها را به یکدیگر پیوند می‌دهد، مسئله استقلال، مقابله با استبداد و مخالفت با مداخله و سلطه خارجی است؛ مفاهیمی که در ادبیات سیاسی جمهوری اسلامی ایران جایگاهی محوری دارند. از این منظر، راهپیمایی ۱۳ آبان علاوه بر بزرگداشت خاطرات تاریخی، فرصتی برای انتقال تجربه‌های نسل‌های گذشته به نسل امروز و تقویت گفت‌وگو درباره منافع ملی، هویت تاریخی و استقلال کشور به شمار می‌رود.

انتهای خبر/