شبکه آبیاری باباکلان؛ گامی بلند برای نجات کشاورزی+ تصاویر

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی‌ «آفتاب گچساران» ، گچساران به‌واسطه برخورداری از اراضی مستعد، تنوع اقلیمی و قرار گرفتن در مجاورت منابع مهم آبی ازجمله رودخانه زهره، یکی از قطب‌های بالقوه توسعه کشاورزی در جنوب کشور به شمار می‌رود. هرچند سال‌های اخیر با کاهش بارندگی، تداوم خشک‌سالی و افت منابع آب زیرزمینی، کشاورزی این شهرستان را با چالش‌های جدی مواجه کرده است، اما وجود ظرفیت‌های ارزشمند آبی همچنان فرصت مناسبی برای توسعه کشاورزی نوین و افزایش بهره‌وری فراهم کرده است.

در چنین شرایطی، بهره‌برداری علمی و هدفمند از منابع آب، توسعه سامانه‌های نوین آبیاری و جایگزینی روش‌های سنتی با فناوری‌های روز، دیگر یک انتخاب نیست؛ بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای حفظ امنیت غذایی، افزایش تولید، ایجاد اشتغال و تحقق توسعه پایدار در منطقه محسوب می‌شود. اجرای طرح‌های زیربنایی انتقال و توزیع آب، ازجمله شبکه اصلی آبیاری تحت‌فشار اراضی باباکلان، در همین راستا تعریف‌شده و می‌تواند فصل تازه‌ای در شکوفایی ظرفیت‌های کشاورزی گچساران رقم بزند.

این پروژه علاوه برافزایش راندمان مصرف آب، زمینه تبدیل اراضی دیم به کشت پایدار، توسعه باغات و محصولات اقتصادی، کاهش مهاجرت روستاییان، رونق تولید و ارتقای معیشت بهره‌برداران را فراهم خواهد کرد؛ مسیری که درنهایت به تقویت جایگاه گچساران به‌عنوان یکی از قطب‌های مهم کشاورزی جنوب کشور منجر می‌شود.

با این تفاسیر، اراضی کشاورزی روستای باباکلان با وسعت حدود ۶۰۰ هکتار در فاصله ۴۵ کیلومتری جنوب شهر گچساران و پنج کیلومتری شرق رودخانه زهره قرارگرفته است. این اراضی سال‌ها به دلیل وابستگی به بارندگی، عمدتاً زیر کشت دیم محصولاتی همچون گندم و جو قرار داشتند؛ موضوعی که در سال‌های اخیر و همزمان با تداوم خشک‌سالی، مشکلات متعددی را برای کشاورزان منطقه ایجاد کرده است.

لیلا عطاءزاده، رئیس جهاد کشاورزی گچساران، در گفت‌وگو با آفتاب جنوب با تشریح ابعاد این پروژه اظهار کرد: طرح احداث شبکه اصلی آبیاری تحت‌فشار باباکلان باهدف تأمین آب پایدار، افزایش بهره‌وری و توسعه کشاورزی نوین در دستور کار قرارگرفته و یکی از مهم‌ترین پروژه‌های زیرساختی حوزه کشاورزی شهرستان محسوب می‌شود.

الگوی کشت متناسب با اقلیم منطقه

وی با اشاره به شرایط اقلیمی باباکلان افزود: به دلیل گرمای شدید منطقه، محدودیت منابع آبی و همچنین کیفیت آب و خاک شور_سدیمی، توسعه کشت محصولات کم‌آب‌بر و مقاوم به شوری ازجمله خرما ازنظر اقتصادی و زیست‌محیطی بهترین گزینه است.

به گفته عطاءزاده، تلفیق این محصولات با کشت‌های دیم مانند جو و نخود و استفاده از سامانه‌های نوین آبیاری موضعی، می‌تواند الگوی پایدار و اقتصادی برای کشاورزی منطقه ایجاد کند.

پاسخ به چالش خشک‌سالی

رئیس جهاد کشاورزی گچساران ادامه داد: با افزایش دوره‌های خشک‌سالی و کاهش منابع آبی کشور، اصلاح روش‌های سنتی آبیاری و حرکت به سمت سامانه‌های نوین به یک ضرورت تبدیل‌شده است. از همین رو، پروژه تأمین آب و اجرای شبکه آبیاری تحت‌فشار اراضی باباکلان در دستور کار جهاد کشاورزی استان قرار گرفت.

وی افزود: این طرح علاوه بر تأمین آب، اهداف مهم دیگری را نیز دنبال می‌کند که ازجمله آن‌ها می‌توان به استفاده بهینه از منابع آب‌شور، کاهش فرسایش خاک، کاهش محرومیت منطقه، افزایش عملکرد محصولات، توسعه دامپروری و صنایع وابسته، ایجاد اشتغال، جلوگیری از مهاجرت روستاییان، حفظ نیروهای مولد و رونق اقتصادی اشاره کرد.

ساختار فنی پروژه

عطاءزاده درباره مشخصات فنی طرح گفت: آب موردنیاز این پروژه از طریق ایستگاه پمپاژ رودخانه زهره تأمین می‌شود و با استفاده از یک خط لوله فولادی ۶۰۰ میلی‌متری (۲۴ اینچ) به طول ۵ هزار و ۳۰۰ متر و با ظرفیت انتقال ۴۵۰ لیتر بر ثانیه به مخزن ذخیره سه هزار مترمکعبی منتقل می‌شود.

وی افزود: عملیات احداث این بخش از پروژه در سال ۱۳۹۷ به پایان رسیده و از مخزن ذخیره نیز آب به‌صورت ثقلی از طریق خط لوله فولادی ۶۰۰ میلی‌متری به طول یک هزار و ۵۰۰ متر وارد شبکه توزیع آبیاری تحت‌فشار می‌شود.

شبکه گسترده انتقال آب

رئیس جهاد کشاورزی گچساران بیان کرد: پس از انتقال آب به ابتدای اراضی، شبکه توزیع از طریق خطوط درجه‌دو و پنج رشته خط لوله درجه سه به طول حدود ۲۳ کیلومتر، آب را در سطح مزارع توزیع می‌کند.

وی تصریح کرد: اجرای کامل این شبکه، امکان آبیاری اصولی تمامی اراضی هدف را فراهم کرده و زمینه افزایش راندمان مصرف آب و تولید محصولات کشاورزی را مهیا خواهد کرد.

اجزای اصلی طرح

بر اساس اعلام جهاد کشاورزی، مهم‌ترین بخش‌های این پروژه شامل موارد احداث ایستگاه پمپاژ با ظرفیت ۴۵۰ لیتر بر ثانیه؛ اجرای خط انتقال فولادی ۲۴ اینچی به طول ۵.۳ کیلومتر؛ احداث مخزن ذخیره ۳ هزار مترمکعبی؛ اجرای خطوط اصلی شبکه درجه‌دو به طول ۴ کیلومتر؛ اجرای خطوط شبکه درجه سه به طول ۲۳ کیلومتر؛ اجرای حدود ۳۰۰ کیلومتر خطوط فرعی شبکه داخلی (درجه چهار) است.

پیشرفت عملیات اجرایی

عطاءزاده با اشاره به آخرین وضعیت پروژه اظهار کرد: هم‌اکنون عملیات اجرایی شبکه سه انتقال آب در سطح ۵۸۰ هکتار از اراضی باباکلان با جدیت در حال انجام است.

وی افزود: تاکنون ۹ کیلومتر از مسیر خط انتقال شامل عملیات حفاری، لوله‌گذاری و جوشکاری در سطحی حدود ۳۸۰ هکتار از اراضی کشاورزی اجراشده که نشان‌دهنده پیشرفت مناسب پروژه است.

گامی برای توسعه پایدار

کارشناسان معتقدند تکمیل این پروژه علاوه برافزایش بهره‌وری مصرف آب، موجب کاهش هزینه‌های تولید، افزایش درآمد کشاورزان، توسعه باغات مقاوم به خشکی، تثبیت جمعیت روستایی و ایجاد فرصت‌های جدید اشتغال خواهد شد.

با بهره‌برداری کامل از شبکه اصلی آبیاری باباکلان، یکی از مهم‌ترین مطالبات دیرینه کشاورزان منطقه محقق می‌شود و این پروژه می‌تواند به الگویی موفق در مدیریت منابع آب، توسعه کشاورزی نوین و تحقق امنیت غذایی در جنوب استان کهگیلویه و بویراحمد تبدیل شود.

انتهای خبر/