دفاع در اندیشه امام (ره) و رهبری

به گزارش آفتاب جنوب،درطول تاریخ همواره دشمن هنگام حمله ویا پیروزی می کوشد تافرهنگ ونمادهای فرهنگی رامورد تعرض قرار دهد تاهویت جمعی امت وملتی رااز میان بردارد.باازمیان بردن فرهنگ ها و نمادهای فرهنگی میتوان هویت جمعی ملتی رااز میان برداشت و برآنان مسلط شد و فرهنگ ونمادهای دیگررا تحمیل کرد و ملتی رااین گونه ازمیان برداشت.

دیدگاه ها و اندیشه های دفاعی امام (ره) محوری ترین مبحث در پیروزی ماست . شناخت اندیشه ها و دیدگاه های دفاعی و تفکرات و آگاهی از دلایل امام امت (ره) برای مبارزه علیه مثلث شوم زر و زور و تزویر به ما کمک می کند اسلام ناب محمدی(ص) را آنچنان که او شناخته بود، بشناسیم ودرجهت تحقق اهداف و آرمانهای اسلام بدون افتادن درمسیرهای انحرافی و پیروی ازمنحرفین گام برداریم و مسئولیتها را همان گونه انجام دهیم که خداوند متعال ازما می خواهد.

دیدگاه های دفاعی امام (ره) هم بیانگر شخصیت وافق فکری امام است و هم می تواند راهی برای تبیین استراتژی و خط مشی همیشگی نظام مقدس جمهوری اسلامی باشد.

رهبر معظم انقلاب اسلامی ، حضرت آیت الله العظمی خامنه ای مدظله العالی بیش ازهمه به این نکته عنایت دارند و شایدهیچ سخن ، صحبت و سخنرانی نباشد که ایشان نامی ازحضرت امام خمینی(ره) نبرند و گوشه ای ازدیدگاه های ایشان راتبیین نفرمایند.

انقلاب اسلامی ایران تبلور عینی «پیروزی خون برشمشیر»است. اگروجود انقلاب اسلامی، نمود پیروزی انسانهای بی سلاح دربرابر رژیم تابن دندان مسلح، حاکمیت صدای تکبیرها درمقابله باسیرگلوله ها ، نفوق قدرت حرکت معترضانه و فشرده انسانها درجلوتانک ها و توپ هاست و اگراین نظام پیروز، ابرقدرتان موجود را درحراست ازموجودیت خویش به دست و پاانداخته ، پس حاکمیت انقلاب اسلامی راجز به معنای پیروزی جرات روحی بر قدرت علمی نمی توان تفسیر نمود.

معنای لغوی واصطلاحی جهاد – دفاع:جهاداز نظرلغوی به دو ریشه "جَهد و جُهد "باز می گردد.جَهد به معنی کوشش باصرف جان ومال است و به کارگرفتن تمام امکانات و جُهد به معنی گذشتن از مال وجان و صرف تمام نیروها و پذیرفتن سختیها برای رسیدن ب هدف.

جهادواژه ای است که در قرآن برای ادای تعریف معینی به کارگرفته شده است وماآن معنی اصطلاحی راجهاد می خوانیم، همچنان ک موٌلف فرهنگ فارسی می نویسد:«درشرعیات،جهاد،جنگیدن درراه خدا معنی می دهد و درحالت اسم بودن جنگ دینی و غزوه ی مسلمانان باکافران.»

جهاد در اصطلاح به معنی کارزار باکفاراست درراه دین ،و درقرآن به لفظ قتال بیشتر آمده است.جهاد درمذهب اهل بیت، خاصّ زمان پیغمبروائمه علیهم السلام ... است.

مطابق نظرفقها و آنچه درکتب فقهی آمده جهاد دوقسم است:

1-جهاد ابتدائی

2-جهاددفاعی

علامه ی حلّی می نویسد:«مراد از جهاد درکلام فقها و متشرعین،محاربه و جنگ بامشرکین و یاطاغین است. باجان ومال ، به کیفیت وشرایط مخصوصی و... واین چهارمین رکن اسلام است.»

دفاع درلغت به معنی دورنمودن است. این لغت درالمنجد به صورت« دَفعَ فعل ماضی و"دفعاً" و "دفاعاً" مصدر آن به معنی حجت برحریف،آمده ودافع فعل ماضی مفاعله است که مصدر آن مدافعه ودفاع است ومعنی آن،حمایت ازمظلوم ویاری او و استیفای حقوق می باشد. بنابراین دفاع درجایی است که حقوق کسی که مورد تجاوز قرارگرفته باشد.

دراصطلاح فقهی دفاع عبارت است ازمقابله باکسی که نسبت به جان ومال و ثغوراسلام ومسلمین وقصد تجاوز و تعدی دارد.

ازمجموع این معانی چنین برمی آید که دفاع، درمقابل هجوم و تهدید شکل می گیرد ازآن زمان که ابلیس به سرپیچی از فرمان حضرت حق دست یازید،تقابل و تعارض حق وباطل آغازشد. درطول تاریخ بشر این تقابل همواره به اشکال مختلف ظاهرگردیده است.

ضرورت و اهمیت موضوع

«کتب علیکم القتال وهوکره لکم»

جهاد برشما واجب گردیده ودرحال آنکه برای شماموجب دشواری وکراهت است.

اسلام که دین فطری وطبیعی است به این واقعیت اعتراف دارد وجنگ راازنظر طبیعت بشری نیز سنجیده است. سرشت انسانها باجنگ سازگارنیست وعموما صلح که با آرامش وعدم اضطراب همراه است بیشترطرفدار دارد.

البته عده ای همانند،هیلتر،چنگیز،تیمور،ناپلئون و... به دلیل عقده های شخصی و ویژگیهای فردی وارضای نفس طرفدارا جنگ هستند که باقدرتی که بدست آورده اند،عده ای را که خواهان جنگ نیستند به میدان می فرستند وقربانی مطامع خود می کنند واگر این عده ی اندک رامستثنی کنیم، جنگ برای عموم مردم ناخوشایند است.

 ضرورت دفاع

 «نکته مهمی که همه ما باید به آن توجه کنیم وآن رااصل و اساس سیاست خود با بیگانگان قرار دهیم این است که دشمنان ما و جهان خواران تاکی وتا کجا مارا تحمل می کنند و تاچه مرزی استقلال و آزادی ما راقبول دارند به یقین آنان مرزی جز عدول ازهمه هویتها و ارزش های معنوی الهیان نمی شناسند و به گفته قرآن کریم هرگز دست ازمقابله باستیز باشما بر نمی دارند مگر اینکه شمارااز دینتان برگردانند ما چه بخواهیم و چه نخواهیم صهیونیستها و آمریکا وشوروی درتعقیبمان خواهند بود تاهویت دینی و شرافت مکتبمان رالکه دار نمایند.»

اندیشه دفاعی امام خمینی (ره)

یکی از ویژگی های اندیشه دفاعی امام خمینی این است که ایشان علاوه برتعیین مصادیق خطر ریشه های آن راکه درواقع عوامل اصلی خطرآفرینی نیز هستند، در قالب مباحث فکری مطرح می کردند. معرفی صهیونیسم و سرمایه داری و کمونیسم به عنوان سه قطب فاسد و مفسد و به عنوان ریشه اصلی همه بحرانها وخطرها درجهان ازاقدامات اساسی امام خمینی است که ازاندیشه دفاعی ایشان سرچشمه می گیرد.

ازمیان تمام برداشتهای که از نظریه دفاع شده، شاید کاملترین و وسیع ترین برداشت راامام بزرگوار درباره این مقوله باعبارتی ازقبیل جهاد و بسیج درآثار خود ذکر کرده است، محدوده دفاع از نظر ایشان تنها به دفاع نظامی ختم نمی شود . ایشان بااستفاده به آیات متعدد قرآن کریم ، ضرورت دفاع درتمام زمینه هارا یادآوری می کند . شاید اصلی ترین و مشخص ترین آیه دراین آیه 60 سوره انفال می باشد. این آیه به خوبی می رساند که لازم است حکومت اسلامی جهن بسیج همه جانبه نیروها درتمام زمینه ها و تخصص ها فعال باشد.

انواع دفاع ازنظر امام (ره)

1-تفکردفاعی امام(ره):منظور،بخشی ازاندیشه های فقهی سیاسی حضرت امام(ره) است که درزمینه دفاع ازاسلام و مسلمانان دربرابر تهدیدات وبحرانهای گوناگون درقالب سخنان،پیامها وفتاوی ازسوی ایشان مطرح شده است.

2- استراتژی دفاع همه جانبه امام(ره): این مقوله به تعبیر خاصی اشاره دارد که حضرت امام(ره) دریکی از پیامهای خویش درفضای بعداز پذیرش قطعنامه 598 ایراد فرمودند و برای اولین بار به عنوان یک ماموریت خطیر برای مدیران و مسئولین نظامی اسلامی ایران مطرح فرمودند.

3- دفاع فرهنگی:اشاره به آن بخش ازفرامین و تاکیدات مزبور علاوه بر ایران،متوجه امت اسلامی و دیگر ملتها نیز است.

4- دفاع اقتصادی:اشاره به آن قسمت از دیدگاه های دفاعی امام دارد که درحیطه مسائل ایران، جهان اسلام وملل دیگرارائه شده است.

5- دفاع سیاسی:منظور دیدگاه های دفاعی امام درحوزه مسائل سیاسی است که ازحوزه شمولی درسطح ملی، جهان اسلام وعرصه جهانی برخورداراست.

دفاع دراندیشه مقام معظم رهبری

درسال 1357 مهمترین اتفاق برای ایران و ایرانی اتفاق افتاد. انقلاب اسلامی ایران به ثمررسید. انقلابی که درابعاد گوناگون، منشاء پیامدهای بنیادی و شگرفی درسطح جهان گردید و علاوه برآن ، به انسان کرامت، به مسلمانان شوکت و به مومنان عزت و عظمت بخشید.

دراین میان حرکتی انجام شد که باید روی آن تفکربیشتری کرد، آن هم خط بطلان کشیدن برمنافع بیگانگان است . این امر باعث ساخته شدن دشمنانی برای انقلاب اسلامی شد .دشمنان پس از پیروزی انقلاب آرام ننشسته و همواره درتولید طرح و نقشه هایی جدید درجهت دست درازی به خاک ، هویت ، فرهنگ و منافع ملت ایرا بوده و هستند.

ضرورت دفاع و دشمن شناسی

بی شک دشمن شناسی ازمحوری ترین مباحث درموضوع دفع تهدیدها و دفاع ازیک ملت بشمار می آید. چه بسا امتهایی که درطول تاریخ دراثر غفلت ازدشمنان وفقدان آگاهی و بصیرت لازم سیاسی و اجتماعی درشناخت توطئه های بیگانگان و اتخاذ مواضع بع موقع و صحیح توسط نخبگان و خواص آن جامعه به سرنوشتی هلاکت بار منجرگردیده اند.

راهکارهای مبارزه بادشمن ازنظر رهبری

1-هوشیاری و درک موقعیت

2- جراٌت اقدام و نترسیدن از سختی ها وخطرها

3- ایمان و امید به آینده

ایشان نسبت به این سه اصل می فرماید"هوشیاری و درک موقعیت – جراٌت اقدام و نترسیدن ازسختی ها وخطرها – و ایمان و امید به آینده سه درس مهم هستند، این درسهای مهم، راهگشای امروز و آینده ملت و کشور است."

نتیجه گیری

از آنجا که قرآن کریم در آیات 39و40 دفاع مشردع راعامل مهم برای حفظ عقیده و تامین آزادی های عقیدتی برمی شمارد و حضرت امام و مقام معظم رهبری بااستناد به قرآن کریم تاکید براصل دفاع داشته اند که در هشت سال دفاع مقدس این مسئله عملا محسوس می شد...

الف) آثاردفاع:

 1-عبودیت و بندگی درمقابل رب العالمین

2- احیای مجد و عظمت اسلام و مسلمین

3-احیای فرهنگ اسلام ناب محمدی(ص) درمقابل اسلام آمریکایی

5- بیداری ماتهای اسلامی و غیراسلامی

ب) برکات دفاع درجنگ تحمیلی:

1-جنگ رسواکننده مخالفان اسلام

2- شکسته شدن ابهت دوابرقدرت

3- جنگ و تجربه ی علمی دفاع

4- معرفی قدرت اسلام

5- جنگ عامل اتکائ به خود

6- جنگ عامل شکوفایی استعدادها

7- جنگ اثبات توانائیها

پیشنهادات

پیشنهاد می شود که تفکر دفاعی امام و رهبری راباید سرلوحه افکار و عقایدخودقرارداده و فرهنگ سازی شود تادر آینده به عنوان الگو و اسوه ی جهانی مدنظر قرار بگیرد . و با ترویح معنویت در آینده همه درصلح و آرامش زندگی بکنند.

منابع

1-غررالحکم ج 5 ص 344

2- صحیفه نور ج 7 ص 48

3- مقام معظم رهبری – اول فروردین 1368- مشهدمقدس

4- هفته نامه صبح صادق – 20 فروردین 386

5- بیانات رهبری در اجتماع بزرگ نیروی مقاومت بسیج مردمی به مناسبت سالروز تشکیل بسیج:05/9/1376

6- به مناسبت بیستمین سالگرد پیروزی انقلاب 21/11/1377

7- بیانات رهبری در 05/6/1380

8- آئین انقلاب اسلامی، گزیده ای ازاندیشه و آرای امام خمینی(ره) موسسه تنظیم و نشر آثار امام (ره)تهران 1374

9- اسلام ناب درکلام و پیام امام خمینی (ره)

10- جنگ ازدیدگاه قرآن وسنت، احمد حسینیا، سازمان عقیدتی سیاسی ارتش،ج 1،1 زمستان 1373

11- درجستجوی راه کلام امام (ره) تهران انتشارات امیرکبیر 1363

12- صحیفه نور، امام خمینی(ره) سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، تهران

13- فرهنگ بزرگ جامع نوین، احمد سیاح، انتشارات اسلام، تهران، ج15

14- قرآن کریم

انتهای پیام/م