معمای بی‌كیفیتی نان در گچساران!

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی‌ «آفتاب گچساران» ، نان در ایران فقط یک ماده غذایی نیست؛ بخشی از فرهنگ، سفره، اقتصاد و حتی خاطرات جمعی مردم است؛ اما در گچساران، حکایت نان مدتی است از یک مسئله ساده صنفی عبور کرده و به یک معمای چندلایه تبدیل‌شده است؛ معمایی که هرکس برایش یک پاسخ دارد، اما ظاهراً هنوز کسی پاسخ نهایی را پیدا نکرده است!

اینجا اگر از کیفیت پایین نان گلایه کنید، احتمالاً با یک تور گردشگری در دنیای «توجیهات» مواجه می‌شوید؛ یکی می‌گوید کیفیت گندم پایین است، دیگری کیفیت آرد را نشانه می‌رود، آن‌یکی از خواب نامناسب آرد می‌گوید، نانوایی را متهم می‌کنند که خوب پخت نمی‌کند و نانوا هم از کیفیت آرد کارخانه آرد مارون گچساران گلایه دارد.

خلاصه اینکه همه‌چیز مقصر است، جز اینکه هنوز کسی پیدا نشده بگوید مسئول حل این مشکل دقیقاً کیست؟ و اینجاست که باید گفت: گشتم، نبود؛ نگرد، نیست!
البته منظورمان مسئول نیست؛ مسئول که هست، فراوان هم هست! آنچه پیدا نمی‌شود، ظاهراً همان نان باکیفیت و نظارت مؤثر است. ماجرا وقتی طنز تلخ‌تر می‌شود که قیمت نان در سال‌های گذشته افزایش‌یافته، اما کیفیت آن نه‌تنها متناسب باقیمت بالا نرفته، بلکه در برخی موارد مسیر معکوس را طی کرده است. نان گران‌تر شده، چانه کوچک‌تر شده و کیفیت هم انگار برای صرفه‌جویی در هزینه‌ها آب‌رفته است!

مردم می‌پرسند: مگر قرار نبود افزایش قیمت نان با افزایش کیفیت همراه باشد؟ اگر پاسخ مثبت است، پس این وسط یک‌چیزی درست از آب درنیامده است؛ چون شهروند گچسارانی هنوز ممکن است نانی بخرد که هنگام خروج از نانوایی داغ و خوش‌رنگ است، اما تا رسیدن به خانه یا خمیر می‌شود، یا خشک، یا به‌اندازه‌ای شکننده که باید برای جمع‌آوری خرده‌هایش تجهیزات امدادی درخواست کرد!

یکی از شهروندان می‌گوید نانی که می‌خرد، گاهی آن‌قدر بی‌کیفیت است که تا رسیدن به منزل دیگر قابل‌خوردن نیست. شهروند دیگری از تعطیلی برخی نانوایی‌ها در روزهای تعطیل، اتمام زودهنگام سهمیه پخت و عرضه نان خمیری گلایه دارد؛ و این فقط یک گلایه امروزی نیست. سال‌هاست مردم از کیفیت نان می‌گویند. رسانه‌ها نوشته‌اند، شهروندان اعتراض کرده‌اند و مسئولان وعده داده‌اند؛ اما نتیجه چه بوده است؟

نان همچنان هست؛ کیفیت همچنان نیست!

صبح، مردم باید از خواب شیرین خود بزنند، در صف‌های طولانی بایستند تا نانی بخرند که معلوم نیست چند ساعت بعد چه سرنوشتی پیدا می‌کند. شب هم بخشی از همین نان‌ها سر از گونی ضایعات درمی‌آورد و فردا احتمالاً راهی دامداری یا بازار ضایعات می‌شود.

یعنی یک چرخه عجیب شکل‌گرفته است؛ پول مردم؛ خرید نان؛ بی‌کیفیتی؛ دورریز و درنهایت هم هدر رفت سرمایه ملی. البته در این میان، نانوا هم حرف خودش را دارد. برخی فعالان حوزه پخت نان معتقدند مشکل اصلی به کیفیت آرد برمی‌گردد و آرد نامرغوب، طبیعتاً نان مطلوبی تولید نمی‌کند.

خب، بسیار خوب! اگر مشکل آرد است، چرا کیفیت آرد اصلاح نمی‌شود؟ اگر مشکل نانوایی است، چرا نظارت جدی‌تر نمی‌شود؟ اگر مشکل تجهیزات است، چرا تجهیزات نانوایی‌ها نوسازی نمی‌شود؟ و اگر مشکل نظارت است، چرا نظارت خودش نیازمند نظارت‌شده است؟ این همان نقطه‌ای است که مردم دیگر از شنیدن پاسخ‌های تکراری خسته شده‌اند.

نان لواش، سنگک، بربری و تافتون هرکدام باید وزن، اندازه و کیفیت مشخصی داشته باشند؛ اما وقتی شهروندان احساس کنند چانه نان از نانوایی تا نانوایی متفاوت است و کیفیت نیز تابع شانس، ساعت پخت و حتی حال و حوصله روزانه است، طبیعی است که اعتماد عمومی آسیب ببیند.

نان، کالایی لوکس نیست که اگر کیفیتش مناسب نبود، مردم بگویند امروز نمی‌خریم، فردا می‌خریم. نان قوت غالب بسیاری از خانوارهاست و برای اقشار کم برخوردار اهمیت بیشتری دارد. اتفاقاً همین‌جاست که موضوع از یک مسئله صنفی به یک موضوع اجتماعی و اقتصادی تبدیل می‌شود.

وقتی نان بی‌کیفیت تولید می‌شود، فقط پول یک خانواده هدر نمی‌رود؛ گندم، آرد، انرژی، آب، نیروی انسانی، یارانه و زمان نیز در زنجیره‌ای از تولید تا مصرف تلف می‌شود. از سوی دیگر، نان نامرغوب می‌تواند سلامت مردم را نیز تحت تأثیر قرار دهد. نانی که خمیر، بیش‌ازحد خشک، شور، سوخته یا به‌درستی پخته نشده باشد، نمی‌تواند استاندارد مطلوب یک ماده غذایی اساسی را داشته باشد.

بنابراین انتظار مردم گچساران، انتظار زیادی نیست. آن‌ها نمی‌خواهند نان طلا بخورند؛ فقط می‌خواهند نان باشد، نان! نه چیزی که در مسیر خانه تا سفره، کیفیتش را از دست بدهد. مسئولان مربوطه باید یک‌بار برای همیشه این زنجیره را از مزرعه تا سفره بررسی کنند؛ از کیفیت گندم و آرد گرفته تا فرآیند نگهداری، خواب آرد، تجهیزات نانوایی، وزن چانه، شیوه پخت، ساعات فعالیت، رعایت بهداشت و درنهایت نحوه نظارت.

اگر آرد مشکل دارد، اصلاح شود. اگر نانوایی مشکل دارد، برخورد شود. اگر تجهیزات فرسوده است، نوسازی شود. اگر وزن چانه کم می‌شود، کنترل شود؛ و اگر نظارت کافی نیست، نظارت واقعی آغاز شود. چون مردم دیگر حوصله شنیدن این جمله را ندارند که «موضوع در دست بررسی است»؛ این جمله سال‌هاست در صف نانوایی ایستاده و هنوز نوبتش نرسیده است!

درنهایت، نان چه گران باشد و چه ارزان، چه یارانه‌ای باشد و چه نباشد، یک اصل نباید تغییر کند و نان باید باکیفیت، سالم، بهداشتی و متناسب باقیمت عرضه شود. مردم گچساران حق‌دارند بدانند چرا پس از سال‌ها گلایه، هنوز معمای نان حل‌نشده است.

شاید وقت آن رسیده باشد که به‌جای پیدا کردن مقصر در میان آرد، گندم، نانوا، تجهیزات و خواب آرد، یک‌بار مسئولیت را از خواب بیدار کنیم! چون سفره مردم جای آزمون‌وخطا نیست. نان، برکت سفره است؛ نه محصول کارخانه توجیهات.

انتهای خبر/