تحلیل جالب «یدالله مرادی» از تقابل جدید ایران و آمریکا

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی‌ «آفتاب گچساران» ، یدالله مرادی، تحلیلگر مسائل سیاسی در گفتگویی تفصیلی با پایگاه خبری تحلیلی «صبح زاگرس» با عنوان «سه انقلاب، سه شکست و تأملی بر انتخابات اخیر آمریکا»، به واکاوی ابعاد تاریخی و راهبردی تقابل ایران و آمریکا، پیامدهای تحولات اخیر منطقه، جایگاه تنگه هرمز و تأثیر رویدادهای غرب آسیا بر معادلات سیاسی و انتخاباتی ایالات‌متحده پرداخته است. آنچه در ادامه می‌خوانید، مشروح این گفتگو است.

صبح زاگرس: آقای مرادی، در تحلیل خود از سه انقلاب، سه شکست و انتخابات اخیر آمریکا، به نقش تاریخی ۱۳ آبان اشاره‌کرده‌اید. اساساً چه پیوندی میان این روز و تحولات چند دهه اخیر در مناسبات ایران و آمریکا وجود دارد؟

یدالله مرادی: اجازه بدهید در ابتدای بحث، پرانتزی باز کنیم و به این جمله از یک شخصیت عالی‌مقام و شهید والامقام، سید علی الحسینی خامنه‌ای، اشاره کنیم که فرمودند: «آینده مشخص می‌کند که چه کسی ضعیف شده است.»

این جمله را باید در چارچوب تحولات راهبردی و معادلات پیچیده‌ای بررسی کرد که در سال‌های اخیر شکل گرفته است. به اعتقاد من، یکی از بزرگ‌ترین ابتکارهای راهبردی قرن، طراحی و پیشبرد هوشمندانه مجموعه‌ای از سناریوهای پیچیده و حکیمانه با محاسبات دقیق بوده است؛ سناریوهایی که به‌واسطه حضور انسان‌های بصیر و توانمند، توانسته موازنه را در مراکز تصمیم‌گیری دشمنان به چالش بکشد و آنان را در دام پیامدهای عملکرد خودشان گرفتار کند.

در چنین شرایطی، هزینه جنگ و سیاست‌های ظالمانه آمریکا تنها در میدان نبرد پرداخت نمی‌شود، بلکه آثار آن می‌تواند در پمپ‌بنزین‌های آمریکا، صندوق‌های رأی واشنگتن و زندگی روزمره شهروندان این کشور نیز آشکار شود.

به تعبیر من، گویی گربه سیاه نظام استکباری، یعنی سیزدهم آبان، باید به‌طور مستمر تکرار شود؛ چراکه ۱۳ آبان واقعاً روزی عجیب، پرماجرا، حادثه‌خیز و سرشار از تحولات مهم برای ایران، منطقه و جهان بوده است. هر بار که این روز با یک رویداد تاریخی همراه شده، بر اهمیت و جایگاه آن افزوده شده و آثار اجتماعی و سیاسی قابل‌توجهی به دنبال داشته است. به همین دلیل، معتقدم هر یک از رخدادهای مرتبط با ۱۳ آبان نیازمند تأمل و بررسی مستقل است.

انقلاب اول؛ پیروزی انقلاب اسلامی و پایان استیلای آمریکا بر ایران

صبح زاگرس: نخستین انقلابی که در این چارچوب به آن اشاره می‌کنید، کدام رویداد است و چه تأثیری بر منافع آمریکا داشت؟

یدالله مرادی: انقلاب اول، پیروزی شگفت‌انگیز ملت ایران در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ بر حکومت دست‌نشانده آمریکا بود؛ حکومتی که ریشه‌های استقرار آن را باید در تحولات سیاسی و کودتاهای پیشین جست‌وجو کرد.

از کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ رضاخان، با مدیریت مستقیم انگلستان و به‌وسیله وابسته نظامی این کشور، آیرون‌ساید تا کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، خلع دکتر محمد مصدق، قهرمان ملی ایران و بازگشت محمدرضا پهلوی به کشور، مجموعه‌ای از تحولات زمینه‌ساز سلطه قدرت‌های خارجی بر ایران شد. پس از بازگشت محمدرضا پهلوی، این بار سلطنت در چارچوب منافع آمریکا و با نقش‌آفرینی ایران به‌عنوان ژاندارم خلیج فارس ادامه یافت.

انقلاب اسلامی ایران بزرگ‌ترین شوک را به منافع و ساختار غارتگرانه آمریکا وارد کرد؛ زخمی بر پیکره نظام استکباری که به اعتقاد من، نمونه مشابه آن را در بسیاری از انقلاب‌های دیگر، از جمله کوبا، شوروی، الجزایر و چین، نمی‌توان مشاهده کرد.

خصومت آمریکا با ایران نیز از سال ۱۳۴۱، به‌تدریج از سطح اختلافات سیاسی فراتر رفت و به تقابلی عمیق با مردم، دین و مسیر پیشرفت کشور تبدیل شد. آمریکا در آن مقطع با قدرتی تازه در بطن جامعه ایران مواجه شد؛ قدرتی که به‌عنوان سدی مستحکم در برابر استیلای کامل این کشور قرار گرفت.

در اوج هیاهوی انقلاب‌های کمونیستی و مبارزات چریکی، ظهور یک روحانی ساده‌زیست و بی‌تکلف، سید روح‌الله الموسوی الخمینی، معادلات نظام استعماری را به چالش کشید. آمریکا تصور می‌کرد با تبعید امام خمینی (ره) در ۱۳ آبان ۱۳۴۳ و تحمیل لایحه ظالمانه کاپیتولاسیون می‌تواند این حرکت را متوقف کند و به پایان برساند؛ اما خروش امام، همراهی مردم، حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها، نخستین زخم جدی را بر پیکره نظام سلطه وارد کرد.

اندیشه حضرت امام خمینی (ره) به‌تدریج در جامعه گسترش یافت و نقش رهبری ایشان در هدایت مردم بیش از گذشته آشکار شد. آمریکا نیز برای به فراموشی سپردن این حرکت و تعطیلی جریان اعتراضی جامعه ایران، به تبعید ایشان متوسل شد. اما نتیجه برخلاف محاسبات واشنگتن بود. انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ به پیروزی رسید و امام خمینی (ره) با اقتدار به کشور بازگشت. به این ترتیب، آمریکا یکی از بزرگ‌ترین شکست‌های سیاسی و راهبردی خود را تجربه کرد.

انقلاب دوم؛ تسخیر سفارت آمریکا و فروپاشی تصویر قدرت واشنگتن

صبح زاگرس: شما از رویداد ۱۳ آبان ۱۳۵۸ به‌عنوان انقلابی بزرگ‌تر از انقلاب اول یاد می‌کنید. چرا تسخیر سفارت آمریکا را دارای چنین اهمیتی می‌دانید؟

یدالله مرادی: انقلاب دوم، همان رویدادی است که از آن با عنوان «انقلابی بزرگ‌تر از انقلاب اول» یاد شده است. در ۱۳ آبان ۱۳۵۸، در اوج هیجانات اجتماعی و نشاط ناشی از پیروزی انقلاب اسلامی و در شرایطی که مبارزه آرمانی ملت ایران با نظام سلطه و محوریت آمریکا وارد مرحله تازه‌ای شده بود، دانشجویان پیرو خط امام اقدامی ماندگار و تاریخی انجام دادند.

در آن مقطع، آمریکا و قدرت‌های بزرگ همچنان در شوک و سردرگمی ناشی از پیروزی انقلاب اسلامی در کشوری بودند که پیش‌تر از آن با عنوان جزیره ثبات خود یاد می‌کردند. یک سال پس از پیروزی انقلاب، در ۱۳ آبان ۱۳۵۸، هم‌زمان با برگزاری مراسم پاسداشت ۱۳ آبان ۱۳۵۷ و یادبود شهادت ۵۶ دانش‌آموز در دانشگاه تهران، تجمعی شکل گرفت.

از دل این تجمع، گروهی از دانشجویان معتقد به اهداف ضد استکباری انقلاب اسلامی، با الهام از اندیشه‌های قرآنی، حرکتی انقلابی و آگاهانه را آغاز کردند؛ حرکتی که با ورود به سفارت آمریکا و تسخیر آن، مبارزه با نماد امپریالیسم جهانی را وارد مرحله‌ای عینی‌تر کرد.

دانشجویان با عبور از دیوارهای سفارت و دستیابی به اسناد متعدد، ابعاد مختلف فعالیت‌های پنهان و برنامه‌ریزی‌های سیاسی و اطلاعاتی آمریکا را در معرض افکار عمومی قرار دادند؛ اسنادی که به اعتقاد آنان، نشان‌دهنده تلاش برای سازمان‌دهی کودتا در پوشش فعالیت‌های دیپلماتیک بود. این اقدام، تصویر ادعایی آمریکا به‌عنوان مدافع حقوق بشر و قدرتی شکست‌ناپذیر را به چالش کشید و ضربه‌ای جدی به اعتبار سیاسی آن وارد کرد.

به اعتقاد من، همین رویداد عمق کینه و عداوت آمریکا نسبت به انقلاب اسلامی را بیشتر کرد؛ تا جایی که این کشور بعدها دست به تجاوز نظامی غیرقانونی و شبانه به خاک ایران زد، اما در صحرای طبس با شکست مواجه شد و نیروهای متجاوز ناچار به فرار شدند. شکست عملیات طبس در اردیبهشت ۱۳۵۹ نیز یکی دیگر از رویدادهایی بود که نشان داد محاسبات نظامی آمریکا در برابر ایران همواره با واقعیت‌های میدانی تطابق ندارد.

۱۳ آبان و تداوم شکست محاسبات آمریکا

صبح زاگرس: با این توضیحات، آیا می‌توان تحولات اخیر آمریکا و شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان را نیز در امتداد همین زنجیره تاریخی تحلیل کرد؟

یدالله مرادی: بله؛ به اعتقاد من، سیزدهم آبان ۱۴۰۵ را نیز باید در امتداد زنجیره ۱۳ آبان‌های سرنوشت‌ساز علیه آمریکا بررسی کرد.

این بار نیز پس از تهدیدها و عربده‌کشی‌های دونالد ترامپ، حملات ناجوانمردانه ۱۲ روزه و ۴۰ روزه علیه ملت ایران، محاصره اقتصادی و دریایی هشت‌ماهه و در شرایطی که دستگاه تبلیغاتی آمریکا با حجم گسترده‌ای از پروپاگاندا تلاش می‌کرد ایران را کشوری شکست‌خورده و ازپای‌افتاده نشان دهد، تحولات به شکلی دیگر رقم خورد.

آمریکایی‌ها تصور می‌کردند ایران از توان مقاومت و پاسخ‌گویی برخوردار نیست؛ اما به نظر می‌رسد همچنان در دام محاسبات نادرست خود گرفتار شده‌اند و از واقعیت‌های درونی و ظرفیت‌های اجتماعی و سیاسی ایران شناخت کافی ندارند. مسائلی مانند پرونده اپستین و رسوایی‌های اخلاقی مرتبط با آن نیز به باور من، چهره واقعی بخشی از ساختار قدرت در آمریکا را آشکار کرده و اعتبار اخلاقی ادعاهای این کشور را زیر سؤال برده است. اکنون آمریکا طعم شکست و هزینه‌های سیاست‌های خود را در داخل خانه‌اش نیز تجربه می‌کند.

در ساختار دوحزبی آمریکا، چنین شکست پرهزینه‌ای برای جمهوری‌خواهان قابل‌تأمل است. عملکرد دونالد ترامپ و پیامدهای جنگ علیه ایران، حتی بنا بر اظهارات معاون او، جی‌دی ونس، نیازمند بررسی جدی است. البته باید به یک نکته مهم توجه داشت؛ ترامپ که با چنین وضعیتی مواجه شده، ممکن است برای فرار از پاسخ‌گویی و ترمیم چهره سیاسی خود به اقدامات پرخطر دیگری متوسل شود.

رئیس‌جمهور شکست‌خورده‌ای که در معرض فشارهای داخلی قرار گرفته، ممکن است برای جبران ناکامی‌های خود به ماجراجویی نظامی جدید فکر کند و با همراهی صهیونیست‌ها، مناطق دیگری از ایران را هدف حمله و بمباران قرار دهد. از چنین سیاستمداری که در وضعیت سیاسی آسیب‌دیده قرار گرفته، نمی‌توان انتظار رفتار کاملاً قابل پیش‌بینی داشت؛ بنابراین، احتمال اقدامات خطرناک و جنگ‌افروزانه را نباید نادیده گرفت.

تنگه هرمز؛ گلوگاه راهبردی و ابزار بازدارندگی ایران

صبح زاگرس: در تحلیل شما، تنگه هرمز جایگاه ویژه‌ای دارد. اهمیت این گذرگاه در تحولات اخیر منطقه و معادلات قدرت جهانی چیست؟

یدالله مرادی: یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که باید در این تحولات مورد توجه قرار گیرد، نقش تاریخی و راهبردی تنگه هرمز است.

تنگه هرمز صرفاً یک واحد جغرافیایی یا مسیر عبور کشتی‌ها نیست؛ بلکه یک گلوگاه اقتصادی و راهبردی در سطح جهان محسوب می‌شود که هرگونه تحول در وضعیت آن می‌تواند بر اقتصاد، امنیت انرژی و تصمیم‌گیری سیاسی کشورهای مختلف اثرگذار باشد.

به اعتقاد بنده، حضور و نقش‌آفرینی نیروهای مدافع کشور در این گلوگاه، به‌ویژه نیروهای مستقر در سکوهای پرتاب و سامانه‌های موشکی، برای ایران اعتبار راهبردی ایجاد کرده و می‌تواند زمینه رهایی کشورهای منطقه از سلطه‌طلبی قدرت‌های خارجی را فراهم کند. تنگه هرمز در این شرایط معنای تازه‌ای از بازدارندگی را به نمایش گذاشته است؛ بازدارندگی‌ای که یکی از دستاوردهای راهبرد ایران قوی به شمار می‌رود.

ایران صرفاً در برابر فشارها، بمباران‌ها و تهدیدهای نظامی مقاومت نکرده، بلکه با بهره‌گیری از موقعیت ژئوپلیتیکی خود توانسته هزینه تصمیمات خصمانه طرف مقابل را در محاسبات راهبردی او وارد کند. این همان مفهوم بازدارندگی است؛ یعنی طرف مقابل بداند هرگونه اقدام خصمانه، هزینه‌هایی دارد که نمی‌تواند به‌سادگی از کنار آن عبور کند. این ظرفیت، ریشه در تاریخ و تمدن دیرینه ایران دارد و نشان‌دهنده ظهور قدرتی نوین برآمده از موقعیت تاریخی و جغرافیایی این سرزمین است.

۱۳ آبان؛ روزی فراتر از یک مناسبت تاریخی

صبح زاگرس: با توجه به این رویدادها، چه جمع‌بندی‌ای از جایگاه ۱۳ آبان در تحولات سیاسی ایران دارید؟

یدالله مرادی: به اعتقاد من، ۱۳ آبان در تاریخ جمهوری اسلامی ایران همواره نقش زایش و تحرک‌بخشی به تحولات سیاسی و اجتماعی را داشته است. این روز در مقاطع مختلف، نشاط و ظرفیت تازه‌ای به حرکت انقلاب اسلامی بخشیده و هر بار با رویدادی همراه شده که آثار آن از مرزهای ایران فراتر رفته است.

در همین چارچوب، باید به ۱۳ آبان ۱۳۷۴ نیز اشاره کرد؛ روزی که مطابق با چهارم نوامبر ۱۹۹۵، اسحاق رابین، نخست‌وزیر وقت رژیم صهیونیستی، ترور شد. این رخداد نیز در زنجیره تحولات مرتبط با این تاریخ قابل تأمل است. امروز نیز به اعتقاد من، تحولات منطقه و فشارهای سیاسی و اجتماعی بر بنیامین نتانیاهوی جنایتکار و دونالد ترامپ منحوس را باید در چارچوب همین تغییرات گسترده بررسی کرد.

انتخابات آمریکا؛ رقابت دو حزب یا تغییر در معادلات منطقه‌ای؟

صبح زاگرس: از بحث تاریخی ۱۳ آبان عبور کنیم و به انتخابات اخیر آمریکا برسیم. شما معتقدید تحولات غرب آسیا بر انتخابات این کشور تأثیرگذار بوده است. این تأثیرگذاری چگونه قابل تحلیل است؟

یدالله مرادی: واقعیت این است که سیاست در آمریکا، چه در سطح انتخابات ریاست‌جمهوری و چه در انتخابات مجلسین، طی پنج دهه اخیر به‌شدت از تحولات غرب آسیا و به‌ویژه رویدادهای مرتبط با ایران تأثیر پذیرفته است.

در این میان، یک اصل مهم را باید در نظر گرفت؛ در تاریخ روابط ایران و آمریکا، به‌خصوص مذاکرات پس از پیروزی انقلاب اسلامی، واشنگتن بارها وعده‌های خود را عملی نکرده و تعهداتش را زیر پا گذاشته است. از بیانیه الجزایر در سال ۱۹۷۹ درباره آزادی گروگان‌های آمریکایی تا نقض تعهدات در مذاکرات برجام و دو مرتبه حمله در حین مذاکرات، همگی نشان‌دهنده سابقه‌ای طولانی از بدعهدی آمریکا هستند. حتی بیانیه موسوم به اسلام‌آباد که به امضای شخص دونالد ترامپ رسید نیز در همین چارچوب قابل بررسی است.

اگر به صحنه سیاسی آمریکا نگاه کنیم، متوجه می‌شویم که تحولات این کشور به‌شدت تحت تأثیر عملیات‌های نظامی و پاسخ‌های ایران به زیاده‌خواهی‌های واشنگتن قرار داشته است. از موضوع تسخیر سفارت آمریکا در تهران و پیامدهای آن گرفته تا جنگ، خروج آمریکا از افغانستان، کاهش حضور این کشور در عراق و خلیج فارس و چشم‌انداز عقب‌نشینی از بخش‌های دیگر غرب آسیا و دریای عمان، همه نشان‌دهنده تغییراتی در جایگاه منطقه‌ای آمریکا هستند. به اعتقاد من، این تحولات صرفاً مسائل نظامی نیستند؛ بلکه در تصمیم‌گیری‌های سیاسی، انتخاباتی و رقابت‌های حزبی آمریکا نیز اثرگذار بوده‌اند.

تنگه هرمز و تأثیر آن بر اقتصاد و سیاست داخلی آمریکا

صبح زاگرس: آیا می‌توان گفت اهمیت یافتن تنگه هرمز، فراتر از ابعاد نظامی، در تغییرات اقتصادی و سیاسی غرب نیز نقش داشته است؟

یدالله مرادی: قطعاً. اهمیت یافتن موقعیت استراتژیک تنگه هرمز به‌عنوان یک واحد جغرافیایی و گلوگاه اقتصادی، پیامدهایی فراتر از منطقه داشته است. تحولات این گذرگاه می‌تواند بر اقتصاد اروپا، وضعیت تورمی آمریکا، قیمت انرژی و امنیت اقتصادی کشورهای مختلف اثرگذار باشد.

این شرایط در کنار سایر ناکامی‌های سیاست خارجی آمریکا، زمینه‌های جدیدی برای بازسازی موقعیت سیاسی دموکرات‌ها و بازگشت آنان به قدرت فراهم می‌کند. البته باید تأکید کنم که از نگاه ما، تفاوت ماهوی چندانی میان احزاب و جریان‌های سیاسی آمریکا وجود ندارد.

میان حزب لیکود و جریان‌های سیاسی حاکم در رژیم صهیونیستی، از جمله نتانیاهو و آیزوت، با دموکرات‌های دسیسه‌گر از اوباما تا جو بایدن و جمهوری‌خواهان زورگو از ریگان و بوش تا ترامپ، تفاوتی در اصل سیاست‌های سلطه‌طلبانه و غارتگرانه نمی‌بینم. همه این جریان‌ها از نگاه من، در ماهیت ستمگرند و تنها روش و سبک غارت و سلطه‌گری آنها متفاوت است. به تعبیر معروف، گرگ را از هر طرف بنویسند، گرگ است.

بنابراین، دستگاه دیپلماسی کشور نیز باید بداند که تجربه رویارویی ۴۸ سال اخیر ایران و آمریکا نشان داده است دموکرات‌های آمریکایی نیز با اعمال تحریم‌های سنگین علیه کشورمان خسارات گسترده‌ای وارد کرده‌اند؛ خساراتی که در بسیاری موارد کمتر از دوره جمهوری‌خواهان نبوده است. از این رو، نباید تغییر افراد و جابه‌جایی احزاب در آمریکا موجب غفلت ما از ماهیت خصمانه و رویکرد عنادآمیز این کشور در قبال ایران شود.

تغییر نگرش افکار عمومی آمریکا نسبت به رژیم صهیونیستی

صبح زاگرس: یکی دیگر از محورهای مهم تحلیل شما، تغییر نگرش جامعه آمریکا نسبت به رژیم صهیونیستی است. انتخابات اخیر چه نشانه‌هایی در این زمینه داشته است؟

یدالله مرادی: حکام آمریکا باید بپذیرند که ۱۳ آبان همواره برای آنان روزی دشوار و سرنوشت‌ساز بوده است. آخرین ضربه‌ای که در این زنجیره تاریخی بر پیکره سیاست‌های آنان وارد شده، صرفاً شکست جمهوری‌خواهان و پیروزی دموکرات‌ها نیست؛ بلکه از نگاه من، نشانه‌ای از تغییرات بنیادین در نگرش جامعه آمریکا نسبت به سیاست‌های خاورمیانه‌ای واشنگتن و حمایت بی‌قیدوشرط از صهیونیسم است.

نسل‌های مختلف مردم آمریکا امروز درباره حمایت مالی و سیاسی کشورشان از رژیم صهیونیستی پرسش‌های جدی‌تری مطرح می‌کنند. حمایت از متجاوزان و اشغالگران سرزمین‌های فلسطین، سوریه، لبنان و ایران، دیگر برای بخش‌هایی از جامعه آمریکا موضوعی پذیرفته‌شده و مقدس نیست.

به اعتقاد بنده، انتخابات اخیر به‌روشنی نشان داد که افکار عمومی آمریکا در حال تغییر است و بخشی از جامعه این کشور دیگر تمایلی ندارد مالیات و منابع عمومی آن صرف نگهداری و حفاظت از رژیم صهیونیستی و دوستی زیان‌بار با آن شود.

در همین ارتباط، آلون میرزایی، چهره شناخته‌شده اسرائیلی، بارها از موضوع رنسانس اسلامی سخن گفته است. او درباره انتخابات اخیر آمریکا نیز ارزیابی قابل تأملی مطرح کرده و گفته است: «این انتخابات انقلاب نبود، اما طلیعه یک انقلاب است.» این تعبیر نشان می‌دهد که حتی در میان برخی تحلیلگران و چهره‌های مرتبط با جامعه اسرائیل نیز نگرانی‌هایی درباره تغییر نگرش عمومی در آمریکا وجود دارد.

ضرورت بازخوانی تاریخ و پرهیز از اعتماد به آمریکا

صبح زاگرس: با توجه به این تحولات، چه درس‌هایی باید از تاریخ روابط ایران و آمریکا گرفت و راهبرد مناسب دستگاه دیپلماسی کشور چیست؟

یدالله مرادی: اینجاست که به اعتقاد من، سخن آقای علیرضا زادبر، مورخ جوان کشورمان، اهمیت پیدا می‌کند. امروز بیش از هر زمان دیگری لازم است تاریخ، به‌ویژه تاریخ معاصر ایران را با دقت مرور کنیم و تحولات سال‌های اخیر را با نگاهی واقع‌بینانه مورد ارزیابی مجدد قرار دهیم.

باید بدعهدی‌های آمریکا را بازخوانی کنیم و پرهیز از نزدیکی و اعتماد بی‌محابا به این کشور را به‌عنوان یک راهبرد اساسی در نظر بگیریم. سرنوشت دکتر محمد مصدق در ایران، اشرف غنی در افغانستان و صدها رویداد تاریخی دیگر باید پیش چشم سیاستمداران و تصمیم‌گیران کشور باشد.

این تجربیات نشان می‌دهد که اعتماد به وعده‌های قدرت‌های بزرگ، بدون در نظر گرفتن منافع و ملاحظات راهبردی آنان، می‌تواند پیامدهای سنگینی داشته باشد. البته این موضوع باید به‌صورت کارشناسی بررسی شود و دستگاه دیپلماسی کشور با شناخت دقیق تاریخ، تحولات بین‌المللی و ماهیت رفتار قدرت‌های جهانی، تصمیم‌گیری کند.

جنگ‌های تحمیلی و آغاز دگرگونی در معادلات قدرت

صبح زاگرس: در پایان، اگر بخواهید از منظر کلان به جنگ‌های تحمیلی اخیر علیه ایران، تحولات آمریکا و آینده مناسبات منطقه‌ای نگاه کنید، چه جمع‌بندی‌ای دارید؟

یدالله مرادی: جنگ تحمیلی دوم و سوم علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده رسانه‌ای و همراهی و هماهنگی ناتو و برخی کشورهای منطقه، با نمایشی از اقتدار و برتری نظامی هوایی آغاز شد؛ اما در عمل، پیامدهایی به دنبال داشت که می‌تواند به کاتالیزور فروپاشی تسلط جمهوری‌خواهان بر کنگره و تغییر موقعیت سیاسی و تبلیغاتی بنیامین نتانیاهو تبدیل شود.

به اعتقاد من، در هر دو کشور آمریکا و رژیم صهیونیستی، شکاف‌های هویتی و دگرگونی‌های ماهوی در روش‌ها و سیاست‌های اعمالی در حال شکل‌گیری است. این تحولات هزینه‌های سنگینی بر اقتصاد و امنیت بین‌المللی تحمیل کرده و آثار آن صرفاً محدود به میدان جنگ یا رقابت‌های انتخاباتی نخواهد بود.

آنچه امروز شاهد آن هستیم، می‌تواند آغاز مرحله‌ای تازه از تغییر در رویکرد سیاستمداران، احزاب و ساختارهای تصمیم‌گیری در کشورهای مختلف باشد. به همین دلیل، معتقدم باید تحولات اخیر را فراتر از یک رقابت انتخاباتی یا یک درگیری نظامی مقطعی تحلیل کرد؛ چراکه مجموعه این رویدادها می‌تواند زمینه‌ساز تغییرات عمیق‌تر در معادلات قدرت منطقه‌ای و جهانی شود.

انتهای خبر/