ماهیت رسانه‌ای عاشورا و دلایل ماندگاری آن

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی آفتاب جنوب،موسی زارعی پور،کارشناس رسانه و علوم ارتباطات در یادداشتی در خصوص راز ماندگاری عاشورا نوشت:نگاهی به تحولات تاریخی نشانگر آن است که قدمت رسانه، به‌اندازه قدمت خلقت بشر است و زبان به‌عنوان اولین رسانه، نقش بلامنازعی در شکل‌گیری و رشد فکری انسان و انتقال اطلاعات و حوادث و رویدادها دارد.رسانه به‌طورکلی دارای دو جنبه انسانی و فنّاورانه (ابزار و وسایل ارتباطی پیچیده) است. به اعتقاد انسان‌های آگاه و متعهد، تغییرات روزافزون در حوزه رسانه باعث تقویت تفکر و اندیشه افراد و جوامع بشری و باور رویارویی با واقعیات می‌شود.

درگذشته‌های دور رسانه به‌صورت شفاهی (دیداری و شنیداری) بود و اطلاعات و اخبار و روایت‌ها و حوادث از طریق چهره به چهره و لمس نمودن از فردی به فرد دیگر انتقال پیدا می‌کرد و بدیهی است که سهم انسان در این شیوه رسانه‌ای، بیشتر بود. ولی ازآنجاکه این شیوه رسانه‌ای محدودیت مکانی و زمانی داشت و نمی‌توانست اطلاعات و اخبار و روایت‌ها و حوادث را تا منزلگاه‌های دور یا محل‌های مجاور برساند، زبان نوشتاری به این نوع شیوه اضافه گردید و بعدها با اختراع صنعت چاپ در قرن شانزدهم و به دنبال اختراع برق و تلگراف و همچنین رادیو و تلویزیون و ماهواره و اینترنت، انقلاب و تحول عظیمی درروند اطلاع‌رسانی به وجود آمد که همه ما امروزه شاهد آن هستیم.

بر این اساس نهضت شکوهمند عاشورا به‌عنوان یکی از این وقایع و حوادث در کنار سایر حوادث و وقایع موجود در دنیا علی‌رغم میل معاندان و دشمنان دین و عدالت و آزادی و آزادگی انسان‌ها، توانست درگذر زمان و در بستر رسانه متناسب با مقتضیات زمان، سینه‌به‌سینه و نسل به نسل منتقل یافت تاکنون که حدود ۱۴ قرن از آن می‌گذرد، روزبه‌روز بر بالندگی و پرتو آفرینی آن افزوده می‌گردد.

تفاوت اصلی که حادثه عاشورا با سایر حوادث در طول تاریخ داشته و دارد، در ماهیت و اساس شکل‌گیری عاشورا است. عاشورا بر پایه ایمان به خدا و عقل و حماسه و عاطفه استوار گردیده است درحالی‌که این خصوصیت در سایر حوادث و وقایع موجود در دنیا وجود ندارد و یا به‌صورت ناقص وجود دارد. بااینکه حوادث و وقایعی در دنیا رخ‌داده است که در ابعاد مختلف انسانی و جغرافیایی و محاسبات جنگی و میدانی ازجمله؛ تلفات و کشتار و هزینه‌های دیگر بیشتر از حادثه عاشورا بوده است ولی مانایی و اثرگذاری عاشورا بسیار بیشتر از آن حوادث و وقایع است.

به‌راستی، راز ماندگاری عاشورا چیست؟ پاسخ‌های متعددی برای این سؤال از ذهن بزرگان و انسان‌های آزاداندیش از هر کیش و دینی صادر گردیده است که اگر بخواهیم به همه آن‌ها بپردازیم در قالب این متن نمی‌گنجد ولی به گفته توماس کارلایل فیلسوف و مورخ انگلیسی، ایمان استوار حسین علیه‌السلام ویارانش به خدا، باعث شد که تفوق عددی درجایی که حق با باطل روبه‌رو می‌شود، اهمیت ندارد و پیروزی حسین باوجود اقلیتی که داشت باعث شگفتی من است.

اگر در مقطعی از تاریخ، عده‌ای ستمگر و پلید، در صحرای خشک و سوزان کربلا دست به جنایت فجیع و عظما زدند و سید الشهداء و هفتادودو تن از یاران جان‌برکف و باوفایش را به شهادت رساندند و به خیال خام خودشان می‌خواستند این جنایت را از مردم و جوامع آن روز پنهان نمایند ولی غافل بودند از اینکه دست خدا بالاتر از همه دست‌ها است و شخصیت بزرگی مانند حضرت زینب سلام‌الله علیها علی‌رغم تحمل مصیبت‌های فراوان، صبورانه و باصلابت جهاد تبیین راه انداخت و نگذاشت و فرصت نداد که روایت دشمن از حادثه غلبه پیدا کند و حضرت زینب سلام‌الله علیها کاری کرد که روایت او بر افکار عمومی غلبه پیدا کند و نقشه پلید یزید ملعون و حکومت اموی که تبلیغ برای خاموش نمودن صدای عدالت‌خواهی امام حسین علیه‌السلام ویارانش بود را نقش بر آب کرد و در شام و کوفه و بعدها در مدینه و منزل گاه‌های مختلف توانست با روایت گری صحیح و به‌موقع اجازه ندهد حادثه عظیم عاشورا که سند ستمگری و پلیدی حکومت اموی است، مغفول بماند و همین عمل حضرت زینب سلام‌الله علیها منتهی شد به ساقط شدن حکومت اموی.

این درس بزرگی است هم برای دشمنان و معاندان، اگر فهم کنند وهم درسی است برای تمام آزادیخواهان در سراسر عالم. برای دشمنان درس و عبرت است بدین‌جهت که باوجود مجهز بودن به ابزارهای قدرت فراوان و تفوق عددی و کمی بر سپاه اسلام و داشتن قدرت حکومتی و تبلیغی ولی نتوانستند صدای حقیقت‌طلبی و عدالت‌خواهی را خاموش نمایند و امروز هم باوجود دارا بودن قدرت رسانه‌ای و تبلیغاتی خود نمی‌توانند نقاط قوت کشورهای اسلامی و شیعه که عاشورا یکی از این مؤلفه‌های قدرت اسلام و شیعه است را تضعیف و یا سانسور و تحریف نمایند.

به‌عنوان نمونه امروزه ما شاهدیم که همین رسانه‌های معاند در مواجهه با بداعت عظمت اربعین حسینی مجبور به پاره‌ای از اظهارنظرهای واقعی دراین‌باره شده‌اند و یکی از رسانه‌های چین، به ناتوانی رسانه‌های غربی در سانسور اربعین اشاره می‌کند و می‌گوید: اربعین ۲۰ میلیونی آن‌قدر صدایش بلند بود که رسانه‌های غربی نتوانستند خیل عظیم عاشقان سید و سالار شهیدان را نادیده بگیرند و درس عاشورا و روایت گری حضرت زینب سلام‌الله علیها برای ارادتمندان و دوستان اهل‌بیت علیهم‌السلام این است روحیه حماسی و دلاوری و شجاعت و رواج آن در افراد و جامعه و تقویت وزنده نگه‌داشتن روح جمعی و گسترش امید و امیدواری در اوضاع سخت و طاقت‌فرسای بحرانی و انتقام از ستمکاران با تبیین ظلم‌هایی که بر ائمه اطهار علیهم‌السلام و پیروان آنان رفته است، در اولویت و سرلوحه فعالیت‌هایشان قرار گیرد و از همه مهم‌تر توجه به جامعه و حکومت آرمانی امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف و تقویت خودآگاهی دینی و احساس زندگی در قامت یک امت از دیگر کارکردهای عملی عاشورا و اربعین و...می‌تواند بشمار رود؛ که همه این کارکردها با توجه به فراهم شدن بستر رسانه و فضای مجازی به تحقق و عملی شدن می‌تواند نزدیک‌تر باشد.

انتهای پیام/